Δευτέρα 9 Ιουλίου 2012

Η επιστροφή της άνοιξης

Η εικόνα της μητέρας είναι κάτι αιώνιο στη ζωή μας και αποτελεί το θεμέλιό της. Είναι μια πρωτογενής εικόνα που μπορεί και δίνει δύναμη στο θηλυκό. Συνδέεται με την ιδέα της ίδιας της ζωής, αλλά προκαλεί και μεγάλη αμφιθυμία. Όπως σε όλες τις σημαντικές σχέσεις, έτσι και σ΄αυτήν, με τον ίδιο  τρόπο που η μάνα μπορεί και δίνει δύναμη και τροφή, με τον ίδιο τρόπο μπορεί να προδίδει και να καταστρέφει. Μια πολύ βαθιά σχέση με τη μητέρα χαλάει τη ζωή ανδρών και γυναικών. Γι αυτό, αργά ή γρήγορα, όλοι νιώθουμε πιεστική την ανάγκη αποκόλλησης απο τη μητέρα. Οι εσωτερικές συγκρούσεις και η αμφιθυμία που προκαλεί αυτός ο αποχωρισμός είναι αποπροσανατολιστικές και πολλές φορές οι ψυχολόγοι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν αυτήν ακριβώς την αίσθηση. Αυτό που έχει σημασία, ωστόσο, είναι να καταλάβουμε ότι παραμένοντας μέσα στην μητρική κοιλιά, προσκολλημένοι δηλαδή στις "μητρικές συνήθειες", διατρέχουμε σοβαρό κίνδυνο, και αυτός είναι ένας απο τους λόγους που πρέπει να μας κάνουν να δραπετεύουμε. Όπως οι σπόροι που πέφτουν απο τους καρπούς του δέντρου: ευδοκιμούν όταν απομακρυνθούν απο το έδαφος όπου φύεται το δέντρο που τους γέννησε, διαφορετικά δεν φυτρώνουν ποτέ. Απο ψυχολογικής άποψης, το πρόβλημα με την μητέρα είναι απο τα σημαντικότερα και δεν γίνεται να το αγνοούμε όταν θέλουμε να καταλάβουμε το "συναισθηματικό υπόστρωμα" ενός ανθρώπου.



Απο το βιβλίο του A. Carotenuto "Η ψυχή της γυναίκας".

Τετάρτη 20 Ιουνίου 2012

Ένας γλυκός λόγος στον/στην σύντροφό μας






 Γλυκό Ξύπνημα

Καμιά φορά η ανάσα σου στο λαιμό μου με επαναφέρει στη ζωή.

Γυρίζω, κοιτάζω την μορφή σου και τα μάτια μου βουρκώνουν με δάκρυα χαράς.

Δακρύζω για όλα αυτά που δεν τόλμησα να σου ομολογήσω,

για τις πληγές που έκλεισαν τη στιγμή που αφέθηκα στην αγκαλιά σου,

για την χαρά που σου χρωστώ,

γιατί μαζί σου θυμήθηκα ξανά να είμαι άνθρωπος.

Σ’ ευχαριστώ…..




Δευτέρα 11 Ιουνίου 2012

Όταν φοβόμαστε τις διαφωνίες ή τις συγκρούσεις

Ένα μεγάλο εμπόδιο στην επικοινωνία είναι η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι "πρέπει" να συμφωνούν. Μπορεί ως ιδέα να είναι καλή, στην πραγματικότητα όμως οι άνθρωποι δεν συμφωνούν πάντα μεταξύ τους. Επαναλαμβάνω ότι δεν αναφέρομαι στο τί είναι σωστό και τί λάθος, απλώς λέω πώς έχουν τα πράγματα. Και όπως ξέρουμε, όταν διαφωνούμε με την πραγματικότητα καταλήγουμε δυστυχισμένοι. Όσον αφορά λοιπόν στις διαφωνίες, η αλήθεια είναι ότι οι άνθρωποι συνεχώς διαφωνούν. Έχουμε διαφορετικές απόψεις για τα πάντα, διαφορετικές προτιμήσεις, στόχους, όνειρα, ελπίδες, επιθυμές, προτιμήσεις και αντιπάθειες. Καθένας μας ενδιαφέρεται για άλλα πράγματα. Σε κάποιους αρέσει το χιόνι, ενώ σε άλλους η ζέστη. Για ορισμένους οι ιδανικές διακοπές είναι σε μια πολύβουη πόλη, με ψώνια και δείπνο σε εστιατόριο, ενώ για άλλους η υπέρτατη απόλαυση είναι να αποτραβηχτούν σε ένα ήσυχο μέρος στη φύση ή σε ένα κέντρο διαλογισμού. Το να θέλεις οι άλλοι να συμφωνούν μαζί σου μόνο σε πόνο και αποτυχία θα σε οδηγήσει, επειδή ποτέ δεν θα συμβεί.
Γιατί λοιπόν φοβόμαστε τις ασυμφωνίες; Γιατί αποζητάμε το ανέφικτο; Συνήθως αυτό οφείλεται στο ότι θέλουμε οι άλλοι να μας συμπαθούν, να μας αγαπούν και να μας επιδοκιμάζουν. Νομίζω ότι ένα μέρος του φόβου αυτού οφείλεται στο ότι συνδέουμε την ταύτιση απόψεων και την επιδοκιμασία με τη συμπάθεια και την αγάπη. Πιστεύουμε  ότι όταν αγαπάμε κάποιον "πρέπει" να συμφωνούμε μαζί του, και ότι το ίδιο θα "πρέπει" να κάνει κι αυτός. Είναι όμως εφικτό αυτό; Σκέψου όλους τους ανθρώπους που πραγματικά αγαπάς. Πόσων τις απόψεις συμμερίζεσαι και πόσοι συμφωνούν μαζί σου;
Αν ο ορισμός που δίνεις στην αγάπη είναι "συμφωνούμε μεταξύ μας", σε περιμένουν δυσάρεστες εκπλήξεις!


Απο το βιβλίο της Μ. Μπέργκερ "Είστε ευτυχισμένοι;"

Δευτέρα 28 Μαΐου 2012

Σε περίοδο "κρίσεων"

Το πεπρωμένο και η εξέλιξή μας, παίρνουν μορφή τη στιγμή που βιώνουμε δύσκολες περιστάσεις. Θα λέγαμε ότι όταν η ζωή κυλά ομαλά, δίχως απρόβλεπτα, προβλήματα και αντιξοότητες είναι σαν να μην ζούμε. Όταν  ζούμε ένα δραματικό γεγονός, ένα δυσάρεστο συμβάν, είναι σαν να μας χτυπάει ο κεραυνός που φωτίζει ξαφνικά άγνωστες πλευρές του εσωτερικού μας κόσμου, δρόμους που μάταια αναζητούσαμε καιρό.
Ο μεγενθυντικός φακός μέσα απο τον οποίο παρατηρούμε τον κόσμο όταν ζούμε ένα προσωπικό δράμα, διαφέρει κατά πολύ απο αυτόν που έχουν στη διάθεσή τους οι συνάνθρωποι της επίπεδης και ατάραχης ζωής. Συνεπώς, αντιλαμβανόμαστε ότι ο βαθύς ψυχικός πόνος για τον οποίο συζητούμε, ενεργοποιεί μια διαφορετική, συμπληρωματική μας διάσταση και μας οδηγεί στη λεγόμενη ¨κρίση¨.
"Είμαι σε κρίση" σημαίνει ότι βιώνω κάποιες ιδιαίτερες δυσκολίες που προκαλούν στεναχώρια και πόνο. Εντούτοις, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι οι "ώρες της κρίσης", παρά τα φαινόμενα, είναι απο τις ευτυχέστερες και τις σημαντικότερες της ζωής μας. Οι αιτίες για τις οποίες η κρίση παρουσιάζεται ως κάτι το τόσο θετικό δεν πρέπει να αναζητηθούν στην τυχαία στιγμή που αυτή πυροδοτεί, αλλά στις μεταμορφώσεις που θα επιφέρει με το πέρασμα του χρόνου.
Η περίοδος της κρίσης μάς βάζει να δούμε και να ακούσουμε πράγματα που θα περνούσαν απαρατήρητα. Ο άνθρωπος που δεν έχει βρεθεί ποτέ του σε κρίση είναι τυφλός και κουφός μπροστά στις μεγάλες πανανθρώπινες αλήθειες.


Απο το βιβλίο του A.Carotenuto "Η ψυχή της γυναίκας"

Πέμπτη 24 Μαΐου 2012

Προσωπική διαδρομή

"Ήρωας", εν γένει, είναι αυτός που αψηφά τους κινδύνους, που δεν προσπαθεί να ξεφύγει απο τα εμπόδια αλλά τα αντιμετωπίζει θαρρετά προκειμένου να εκπληρώσει το στόχο του. Χαρακτηριστικό του ήρωα είναι η μεγάλη του δύναμη που, όπως είδαμε, συχνά αντλεί απο το δεσμό με άλλο άτομο. Στην καθημερινή ζωή, "ήρωας" είναι αυτός που χρησιμοποιεί με δεξιοτεχνία τα όπλα και τα μέσα που διαθέτει. Οι άνδρες, σε μεγάλο ποσοστό, θεωρούν ισχυρό όπλο το χρήμα, ενώ οι γυναίκες το φυσικό κάλλος και την τέχνη της σαγήνης. Για να αντιμετωπίσουμε όμως τη μεγάλη πρόκληση της ζωής, πρέπει να οπλιστούμε με πολύ μεγάλη υπομονή και να τη χρησιμοποιούμε σε μικρές δόσεις ξέροντας πως τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα.
Στον πίνακα του Boticelli η θεσπέσια Αφροδίτη αναδύεται απο τη θάλασσα μέσα σε ένα κοχύλι το οποίο, όπως αναφέραμε, παραπέμπει στην ιδέα της μακρόχρονης και σχολαστικής δουλειάς για τη δημιουργία του μαργαριταριού. Η γυναίκα δεν έχει την υποχρέωση να είναι όμορφη, όπως και ο άνδρας δεν έχει την υποχρέωση να είναι πλούσιος και ισχυρός: το αρσενικό και θηλυκό οφείλουν όμως να οπλίζονται με την υπομονή που χρειάζεται για να μεταμορφωθούν σε μοναδικά πλάσματα, σε ήρωες με προσωπικές περιπέτειες.
Πόσα χρόνια απαιτούνται γι' αυτό; Ερώτηση που έρχεται κι επανέρχεται, αλλά η απάντηση είναι μόνο μία: η ζωή ολόκληρη! Η κάθε μας στιγμή είναι και ένα πέρασμα, μια ακόμη ευκαιρία για να προσθέσουμε κι άλλη ψηφίδα στο μεγάλο ψηφιδωτό της προσωπικότητάς μας.



Απο το βιβλίο του A.Carotenuto "Η ψυχή της γυναίκας"

Πέμπτη 17 Μαΐου 2012

Υγιής εγωισμός

Το αίσθημα της ασφάλειας είναι το πρώτο και βασικό λιθάρι στο χτίσιμο της προσωπικότητας, της ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησης, και όταν δεν πιστεύουμε στον εαυτό μας είμαστε καταδικασμένοι να βλέπουμε τους στόχους μας ανεκπλήρωτους. Η επιδοκιμασία και η υποστήριξη του γονιού δίνουν δύναμη και ενέργεια, και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ενδυνάμωση της προσωπικότητας και της ασφάλειας του ατόμου.
Για τα άτομα που αισθάνονται πως οι γονείς δεν τους καταλαβαίνουν, δεν τους αποδέχονται και δεν τους υποστηρίζουν, θα είναι πολύ δυσκολότερο να κερδίσουν την αυτονομία, να πιστέψουν ότι μπορούν να τα καταφέρουν μόνοι και να πάψουν να αναζητούν αδιάκοπα την αποδοχή του άλλου. Άνθρωποι αυτού του τύπου και των δύο φύλων δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς σύντροφο, χωρίς τη στήριξη και τη συμπαράσταση ενός ανθρώπου με τον οποίο μοιράζονται τη ζωή τους. Αυτό που πραγματικά μας επιτρέπει να ενηλικιωθούμε και να αυτονομηθούμε είναι η επαφή με τον άλλο, είναι ο "κόσμος των σχέσεων".

Παρασκευή 11 Μαΐου 2012

Προδοσία και εγκατάλειψη

Η προδοσία είναι κάτι που πρέπει να το δουλέψουμε καλά μέσα στο μυαλό μας. Δεν πρέπει να αναγορευτούμε δικαστές και να καταδικάσουμε συλλήβδην τον άλλον, υποβιβάζοντάς τον έτσι, σαν τον Εωσφόρο, απο άγγελο σε διάβολο. Μ' αυτόν τον τρόπο αρνούμαστε ό,τι καλό κι αξιαγάπητο είχαμε βρει στο συγκεκριμένο πρόσωπο. Αν με ρωτούσαν ποιός είναι ο δρόμος που οδηγεί στην ωριμότητα, θα απαντούσα ότι είναι αυτός που περνάει μέσα απο τέτοιες εμπειρίες, γιατί σ' αυτές ερχόμαστε και πάλι αντιμέτωποι με την πρωταρχική μας απώλεια. Ο άνθρωπος που δεν έχει περάσει μέσα απο την εμπειρία της προδοσίας αναγνωρίζεται, δείχνει ανωριμότητα. Αγαπώντας μόνον εκ του ασφαλούς, σημαίνει ότι παραμένουμε παιδιά. Θα θυμάμαι πάντοτε ένα γράμμα του Γιούνγκ προς τη Σαμπίνα Σπιλράιν...."είναι για μένα ν' αγαπήσω παρά μόνο για την ίδια την αγάπη, χωρίς άλλο σκοπό, χωρίς ανάγκη να δικαιολογήσω τη συμπεριφορά μου ή να υποσχεθώ οτιδήποτε".
Είναι λόγια που μπορεί κανείς να υπογράψει χωρίς δεύτερη σκέψη. Τί νόημα έχει να αγαπούμε μονο όταν μπορούμε να έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη; Αυτές είναι παιδιάστικες απαιτήσεις, αλλά το παιδί που βρίσκεται μέσα μας πρέπει να συμβαδίσει με την πιο δραματική διάσταση της ωριμότητάς μας.



Απο το βιβλί του A.Carotenuto "Έρως και Πάθος : τα όρια της αγάπης και του πόνου".

Κυριακή 22 Απριλίου 2012

Ευτυχία

Ένα απο τα μεγαλύτερα παράδοξα με τα οποία δίνουμε ολόκληρες μάχες είναι οι σκοτεινές ή σκιώδεις μας πλευρές. Συνήθως προσπαθούμε να απαλλαγούμε απ' αυτές, όμως το να πιστεύουμε ότι μπορούμε να εξοστρακίσουμε τις "σκοτεινές μας πλευρές" είναι και ουτοπικό και μη αυθεντικό. Αυτό που έχουμε ανάγκη να βρούμε είναι η ισορροπία μεταξύ των αντίθετων δυνάμεών μας. Η πράξη της ισορροπίας είναι δύσκολη, είναι όμως μέρος της ζωής. Εάν μπορούμε να το δούμε αυτό ως μία εμπειρία τόσο φυσική όσο και το ότι η νύχτα διαδέχεται την ημέρα, τότε θα νιώσουμε μεγαλύτερη ικανοποίηση απ' ότι αν προσποιούμασταν ότι η νύχτα δεν θα έρθει ποτέ. Η ζωή έχει τις καταιγίδες της. Και οι καταιγίδες περνάνε πάντα. Ακριβώς όπως δεν υπήρξε ποτέ μια μέρα χωρίς νύχτα ή μια καταιγίδα που κράτησε για πάντα, έτσι κι εμείς δε μένουμε ποτέ μόνο στη μία πλευρά του εκκρεμούς της ζωής. Βιώνουμε το καλό και το κακό, την ημέρα και τη νύχτα, το γιν και το γιανγκ. Και πολλές φορές, διδάσκουμε ακριβώς αυτό που έχουμε ανάγκη να μάθουμε.
Ζούμε μέσα σ' αυτά τα παράδοξα, μέσα σε άπειρα πράγματα που μας πάνε πότε απ' τη μια και πότε απο την άλλη. Μολονότι αληθεύει ότι η ευτυχία μας δεν εξαρτάται απο εξωτερικές συνθήκες, αντισταθμίζουμε πάντα αυτήν την αλήθεια με την πραγματικότητα του κόσμου. Όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας μας επηρεάζουν. Θα ήμασταν εξωπραγματικοί, εάν λέγαμε σε κάποιον που βιώνει μια τραγωδία, "αυτό δεν πρέπει να σε επηρεάζει". Οι απώλειες είναι υπαρκτές. Ταυτόχρονα, και μέσα απο τις χειρότερές μας φάσεις, ανακαλύπτουμε τον καλύτερο εαυτό μας. Πάντα ξεπερνάμε τις τραγωδίες και πάντα συνεχίζουμε το ταξίδι της αναζήτησης της ευτυχίας. Ο ήλιος πάντα ανοίγει ένα ρήγμα στο σκοτάδι, και καταμεσής του θανάτου μερικές φορές ανακαλύπτου
με τη ζωή.

Δευτέρα 9 Απριλίου 2012

Προδότης - προδομένος

Στους μεγάλους έρωτες, ο χωρισμός και η προδοσία βιώνονται ως "θανάσιμες μαχαιριές" στο σώμα όσο και στην ψυχή. Η εγκατάλειψη απο το αγαπημένο πρόσωπο δημιουργεί μια σειρά απο σωματικά συμπτώματα, παρότι εμείς μπορούμε να μη συνειδητοποιούμε τη σχέση ανάμεσα σ'αυτά και τη δραματική ψυχική μας κατάσταση. Πολύ συχνά ο ψυχικός πόνος που πνίγεται και δαμάζεται στο συνειδητό επίπεδο μπορεί να μετατραπεί σε αληθινή σωματική αδιαθεσία. Πιστεύοντας ότι ο άλλος πήρε μαζί του ένα κομμάτι του εαυτού μας, νιώθουμε ακρωτηριασμένοι, νιώθουμε ότι έχει καταστραφεί η σωματική μας ακεραιότητα και αρμονία. Είναι σαν ο προδότης, αφού μας εγκατέλειψε, να έχει στη διάθεσή του και ένα "βοηθητικό εγώ" το δικό μας κλεμμένο "Εγώ". Έτσι ο προδομένος βλέπει τον προδότη ως διώκτη και βασανιστή του. Σ' αυτό το σημείο είναι πολύ σημαντικό να αποκατασταθεί μια σχέση με την πραγματικότητα, πράγμα για το οποίο χρειάζεται πραγματική προσπάθεια απο τη μεριά του εγώ, ενός εγώ που δεν τρέφεται με την εξάρτηση. Διαφορετικά, δίνουμε στον προδότη θέση παράσιτου στη ζωή μας, βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση του θύματος με όλο και εντονότερα αισθήματα καταδίωξης, κάτι που, κατά παράδοξο τρόπο, θα χρησιμοποιήσουμε για να μην αλλάξουμε, να μη φροντίσουμε τον εαυτό μας, να μην αναλάβουμε τις ευθύνες για τον εαυτό μας.
Η αλήθεια είναι, ότι η προδοσία δεν βαρύνει ποτέ μόνον τον ένα απο τους δύο συντρόφους. Κατά κάποιο τρόπο, προδότης και προδομένος ερμηνεύουν και οι δύο το ίδιο σενάριο, στο οποίο όμως ο προδότης έχει τον πιο βαρύ ρόλο, αφού αυτός πρέπει να ετοιμάσει τις βάσεις για την αναθεώρηση και τη διάλυση μιας σχέσης που δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης. Συχνά ο προδομένος προαισθάνεται το επερχόμενο δράμα, αλλά έχοντας επενδύσει τα πάντα στον άλλο, προσποιείται πως δεν υποψιάζεται τίποτε. Έτσι ο κόσμος γεμίζει απο σαπουνόπερες, όπου η λέξη "αγαπώ" κακοποιείται στην κυριολεξία. "Δένω" θα ήταν η πιο κατάλληλη λέξη, δένω τον άλλο χειροπόδαρα στο ναρκισσιστικό μου όνειρο.


Απο το βιβλίο του A.Carotenuto "Αγάπη και προδοσία"

Παρασκευή 6 Απριλίου 2012

Η συμπεριφορά του "νευρωσικού"

Ο Adler, θεωρεί πως "το πρόβλημα της απόστασης" είναι εξέχουσας σημασίας για την ερμηνεία της συμπεριφοράς του "νευρωσικού". Ο νευρωσικός, απο την άποψη της ατομικής ψυχολογίας, τείνει σταθερά να διατηρεί μια απόσταση ανάμεσα στον εαυτό του και τα προβλήματά του, ανάμεσα στον εαυτό του και τις αποφάσεις που πρέπει πρέπει να πάρει, ανάμεσα στον εαυτό του και τις πράξεις που πρέπει να κάνει. Αυτή η απόσταση παίρνει τη μορφή συμπτωμάτων, όπως σωματικοί πόνοι και  άρνηση συγκινήσεων. Η τελετουργία ενός ψυχαναγκαστικού ατόμου, κατά  τον Αndler, μπορεί να είναι η παρεμβολή απόστασης ανάμεσα στον εαυτό του και τα συναισθήματά του. Σ' αυτή την απόσταση περιλαμβάνονται μια φαινομενολογία της απόστασης και μια φαινομενολογία της προδοσίας. Π.χ, η οικογένεια δημιουργεί απόσταση ανάμεσα στον εαυτό της και τον έξω κόσμο καθώς και απόσταση ανάμεσα στα μέλη της. Υπάρχει, επίσης, μια φυσική απόσταση ασφαλείας, ας πούμε, και μια κοινωνική απόσταση που υποστηρίζεται ποικιλοτρόπως απο τις κοινωνικές συμβάσεις που παρατηρούνται στις διάφορες εκδηλώσεις της καθημερινής ζωής. Ο Adler μιλάει για τους διάφορους βαθμούς έντασης με την οποία ο ασθενής εκφράζει τον "αποχωρισμό του απο τον κόσμο και την πραγματικότητα" και διαιρεί αυτή την απόσταση στις εξής τέσσερις κατηγορίες:
  1. Την κίνηση παλλινδρόμησης (που σε ευρεία κλίμακα περιλαμβάνει την αυτοκτονία και την αγοροφοβία, το άγχος και τη νευρική ανορεξία, την αμνησία και τον εθισμό στα ναρκωτικά)
  2. Τη στάση (που περιλαμβάνει τις προστατευτικές συμπεριφορές, όπως η αϋπνία, η ανικανότητα κ.λ.π, που εμποδίζουν το υποκείμενο να προχωρήσει πολύ μακριά)
  3. Τις ψυχαναγκαστικές αμφιβολίες και "την απομάκρυνση και επιστροφή ιδεών ή πράξεων" (εδώ ο Andler περιλαμβάνει την υπερβολική έμφαση των δυσκολιών, τη νοσηρή σχολαστικότητα, το γύρισμα πίσω, τις αργοπορίες κ.α)
  4. Τη δημιουργία εμποδίων.
Ο Adler γράφει:

"Η ζωή του νευρωσικού, δεδομένης της καταπιεσμένης αντίσρασής του προς τη κοινωνία, εκτυλίσσεται κυρίως μέσα στον οικογενειακό κύκλο. Όταν ο ασθενής βρεθεί στο μεγάλο κύκλο της κοινωνίας, εκδηλώνει μια παλλίνδρομη κίνηση προς τον οικογενειακό κύκλο"


Απο το βιβλίο του Α.Carotenuto "Αγάπη και προδοσία".



.

Πέμπτη 29 Μαρτίου 2012

Ελευθερία

 Υπάρχουν τέσσερις έσχατες έγνοιες, τέσσερα θεμελιώδη δεδομένα της ύπαρξης, τα οποία όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι μαζί τους, προκαλούν βαθύτατο άγχος. Αυτά είναι: ο θάνατος, η απομόνωση, η έλλειψη νοήματος, η ελευθερία.
Αυτό που συνδέει την "ελευθερία" με το άγχος δεν είναι διαισθητικά προφανές, γιατί με την πρώτη ματιά η "ελευθερία" φαίνεται να περιέχει μόνο θετικές συνυποδηλώσεις. Άλλωστε ολόκληρη η πορεία του δυτικού πολιτισμού δεν καθορίστηκε απο τη λαχτάρα και τους αγώνες για πολιτική ελευθερία; Κι όμως η ελευθερία έχει μια σκοτεινή πλευρά. Αν τη δεί κανείς απο την άποψη της αυτοδημιουργίας, της επιλογής, της βούλησης και της δράσης, η ελευθερία είναι ψυχολογικά σύνθετη και διαποτισμένη με άγχος.
Είμαστε υπεύθυνοι για τον εαυτό μας, με τη βαθύτερη έννοια του όρου. Όπως το διατύπωσε ο Σάρτρ, είμαστε οι δημιουργοί του εαυτού μας. Μέσα απο τις συσσωρευμένες επιλογές, τις πράξεις και τις αποτυχίες μας να δράσουμε, σχεδιάζουμε τελικά τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε ν' αποφύγουμε αυτή την ευθύνη, αυτή την ελευθερία. Με τα λόγια του Σάρτρ, "είμαστε καταδικασμένοι στην ελευθερία".
Η ελευθερία, μας πηγαίνει ακόμα βαθύτερα απο το ατομικό σχέδιο ζωής μας. Πάνε περισσότεροι απο δύο αιώνες που ο Κant μας δίδαξε ότι έχουμε την ευθύνη να δώσουμε μορφή και νόημα όχι μόνο στον εσωτερικό αλλά και στον εξωτερικό κόσμο. Ερχόμαστε σε επαφή με τον εξωτερικό κόσμο μόνο όπως τον επεξεργάζεται ο νευρολογικός και ο ψυχολογικός μας εξοπλισμός. Η πραγματικότητα δεν είναι καθόλου όπως τη φανταζόμασταν στην παιδική μας ηλικία - δεν μπαίνουμε σε (ούτε στο τέλος εγκαταλείπουμε) έναν καλά δομημένο κόσμο. Αντίθετα, εμείς παίζουμε τον κεντρικό ρόλο στην κατασκευή αυτού του κόσμου - και τον κατασκευάζουμε με τέτοιο τρόπο, ώστε να δείχνει πως υπάρχει ανεξάρτητα απο μας.
Και ποιά είναι η σχέση της σκοτεινής πλευράς της ελευθερίας με το άγχος και με την κλινική μας δουλειά; Μπορούμε να βρούμε μια απάντηση αν κοιτάξουμε κάτω απο τα πόδια μας. Αν εμείς είμαστε οι πρωταρχικοί κατασκευαστές του κόσμου, τότε απο κάτω μας υπάρχει πουθενά στέρεο έδαφος; Τί υπάρχει απο κάτω μας; Το τίποτα, das Nichts, όπως το έλεγαν οι Γερμανοί υπαρξιστές φιλόσοφοι. Το χάσμα, η άβυσσος της ελευθερίας. Και η συνειδητοποίηση αυτού του τίποτα που βρίσκεται στην καρδιά της ύπαρξης φέρνει το βαθύ άγχος.
Γι' αυτό, παρόλο που η λέξη ελευθερία είναι απούσα απο τις θεραπευτικές συνεδρίες κι απο τα εγχειρίδια ψυχοθεραπείας, τα παράγωγά της - η ευθύνη, η βούληση, η επιθυμία, η απόφαση - είναι περίοπτοι θαμώνες κάθε ψυχοθεραπευτικής απόπειρας.


Απο το βιβλίο του I.Yalom, "Το δώρο της ψυχοθεραπείας"

Παρασκευή 23 Μαρτίου 2012

Μιλήστε για το θάνατο

Ο φόβος του θανάτου υπάρχει πάντα κάτω απο την επιφάνεια. Μας κυνηγάει σ'όλη μας τη ζωή κι εμείς χτίζουμε άμυνες - πολλές απο τις οποίες βασίζονται στην άρνηση - για να μπορέσουμε να χειριστούμε την επίγνωση του θανάτου. Δεν μπορούμε όμως να τον βγάλουμε απ' το μυαλό μας. Ξεχύνεται στις φαντασιώσεις και στα όνειρά μας. Ξεσπάει σε κάθε εφιάλτη μας. Όταν ήμασταν παιδιά μας απασχολούσε ο θάνατος, κι ένας απο τους μείζονες αναπτυξιακούς μας στόχους ήταν ν' αντιμετωπίσουμε το φόβο της ανυπαρξίας.
Ο θάνατος επισκέπτεται κάθε ψυχοθεραπεία. Αν αγνοήσουμε την παρουσία του, δίνουμε το μήνυμα πως παραείναι τρομακτικός για να συζητηθεί. Κι όμως οι περισσότεροι θεραπευτές αποφεύγουν να συζητήσουν ευθέως το θέμα του θανάτου. Γιατί; Μερικοί το αποφεύγουν γιατί δεν ξέρουν τί να το κάνουν. "Τί νόημα έχει;" λένε. "Ας επιστρέψουμε στη νευρωτική διαδικασία, που είναι κάτι για το οποίο μπορούμε να κάνουμε πράγματα". Άλλοι θεραπευτές αμφισβητούν τη σχέση που έχει ο θάνατος με τη θεραπευτική διαδικασία κι ακολουθούν τη συμβουλή του μεγάλου Adolph Meyer, που συμβούλευε "να μην ξύνεις εκεί που δεν σε τρώει". Άλλοι, τέλος, αρνούνται να εισαγάγουν ένα θέμα που προκαλεί μεγάλο άγχος σ' έναν ήδη αγχώδη ασθενή (και στον θεραπευτή επίσης).
Είναι πολλοί όμως οι λόγοι για τους οποίους θα έπρεπε να θίγουμε το θέμα του θανάτου στην πορεία της θεραπείας. Πρώτα έχετε στο νού σας ότι η ψυχοθεραπεία είναι μια βαθιά και περιεκτική εξερεύνηση της πορείας και του νοήματος της ζωής ενός ανθρώπου. Δεδομένου ότι ο θάνατος κατέχει τόσο κεντρική θέση στην ύπαρξή μας, δεδομένου ότι ζωή και θάνατος αλληλοεξαρτώνται, πώς είναι δυνατόν να τον αγνοήσουμε; Οι άνθρωποι έχουν συνειδητοποιήσει απ΄το ξεκίνημα της καταγεγραμμένης σκέψης πως όλα ξεθωριάζουν και σβήνουν, πως φοβόμαστε αυτό το σβήσιμο, και πως πρέπει να βρούμε τρόπο να ζήσουμε, παρά το φόβο και παρά το σβήσιμο. Οι ψυχοθεραπευτές δεν έχουν δικαίωμα ν' αγνοήσουν όλους εκείνους τους μεγάλους στοχαστές, οι οποίοι κατέληξαν στο συμπέρασμα πως για να μάθεις να ζεις καλά πρέπει να μάθεις να πεθαίνεις καλά.


Απο το βιβλίο του I.Yalom "To δώρο της ψυχοθεραπείας".

Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012

Πριν τη γέννηση

"Τίποτε δεν ασκεί μεγαλύτερη ψυχολογική επίδραση πάνω στο ανθρώπινο περιβάλλον και ειδικά πάνω στα παιδιά, απο τη ζωή που δεν έζησαν οι γονείς".

(Κ.Γιούνγκ, 1929)

Για άλλη μια φορά, στο πλαίσιο της ζωής που δεν έζησαν οι γονείς, ο Γιούνγκ καταρρίπτει, ή τουλάχιστον τοποθετεί στις πολύ ανθρώπινες διαστάσεις του, το μύθο σύμφωνα με τον οποίο οι γονείς είναι υποχρεωμένοι να θυσιάζονται για τα παιδιά τους. "Όταν παραμελούμε τη δική μας ευτυχία χάριν της ευτυχίας των παιδιών μας", επισημαίνει ο Γιούνγκ στην τελευταία συνεδρίαση του σεμιναρίου του πάνω στο Τάδε έφη Ζαρατρούστρα του Νίτσε, "αφήνουμε στα παιδιά μια κακή κληρονομιά, μια κάκιστη εντύπωση για το παρελθόν".
Και πραγματικά, ποιά εικόνα προσφέρουν στα παιδιά τους οι γονείς που βασανίζουν τον εαυτό τους χάριν της προοπτικής της δικής τους ευτυχίας, αν όχι την εικόνα μιας τυρρανισμένης ζωής; Όταν μας απασχολεί υπερβολικά η ευτυχία των παιδιών μας, συνεχίζει ο Γιούνγκ, διαπράττουμε ένα διπλό σοβαρότατο σφάλμα, γιατί, αφού εμείς ως γονείς δεν ξέρουμε να προσφέρουμε ευτυχία στον εαυτό μας, ούτε τα παιδιά θα μάθουν τη δύσκολη αυτή τέχνη. Επιπλέον, αυτή η στάση των γονιών δημιουργεί το επιπρόσθετο ψυχολογικό σφάλμα της μετάθεσης της ευτυχίας, του υποβιβασμού της σε ένα είδος κληρονομιάς που τη φυλάνε για το μέλλον: οι ίδιοι μπορεί να μην είναι ευτυχισμένοι, σκέφτονται οι γονείς, αλλά τουλάχιστον θα ευτυχήσουν τα παιδιά τους. Στην πραγματικότητα όμως συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Αυτά τα παιδιά, όταν με τη σειρά τους γίνουν γονείς, θα επαναλάβουν την ίδια ακριβώς πολιτική της μετάθεσης της ευτυχίας. Όπως είπε ο Γιούνγκ, το σημαντικό είναι να αγαπήσουμε τον εαυτό μας εδώ και τώρα. Μόνον όταν οι γονείς είναι ικανοί να αγαπήσουν τον εαυτό τους εδώ και τώρα, θα μάθουν και τα παιδιά τους να κάνουν το ίδιο.

"Αν οι γονείς μπορούν να φροντίζουν τον εαυτό τους, θα μπορέσουν και τα παιδιά τους".

(Γιούνγκ, 1934 -39).

Αντί να λένε, όπως συνήθως συμβαίνει, "το κάνω για τα παιδιά", συνεχίζει ο Γιούνγκ, οι γονείς θα πρέπει να κάνουν για τον εαυτό τους - να αναζητούν την ευτυχία για τον εαυτό τους, να θυσιάζουν τον εαυτό τους για τον εαυτό τους, να βασανίζουν τον εαυτό τους για τον εαυτό τους - , κι αυτό να το κάνουν εδώ και τώρα. Μεταθέτοντας την ευτυχία υπέρ του μέλλοντος των παιδιών τους, οι γονείς εγκαταλείπουν κάτι που δεν είχαν το κουράγιο να κάνουν για τη ζωής τους, αλλά κι αφήνουν "κάτι λιγότερο απο το τίποτε στα παιδιά τους, αφήνουν ένα κακό παράδειγμα". Έτσι η ζωή που δεν βιώθηκε, ακόμη και εν ονόματι της θυσίας για τα παιδιά, ισοδυναμεί με πραγματική προδοσία της ζωής αυτών των παιδιών.

Απο το βιβλίο του A.Carotenuto "Αγάπη και προδοσία".

Κυριακή 18 Μαρτίου 2012

Ανθοϊάματα Μπαχ

Τα ανθοϊάματα Μπάχ ανήκουν στην κατηγορία των εναλλακτικών θεραπειών και έγιναν γνωστά απο τον γιατρό Edward Bach που τα ανακάλυψε και τους έδωσε το όνομά του. Χωρίζονται σε επτά ομάδες, κάθε μια απο τις οποίες αναφέρεται σε μία συγκεκριμένη ιδιοσυγκρασιακή κατάσταση και στόχο έχουν την μετουσίωση μιας αρνητικής έκφρασης του ιδιοσυγκρασιακού "σχήματος", σε θετική.
Π.χ Αρνητική έκφραση "ιδιοσυγκρασιακού σχήματος" : Φόβος, ντροπαλότητα, ανησυχία
       Θετική έκφραση "ιδιοσυγκρασιακού σχήματος" : Θάρρος, άνεση, τόλμη.
Έτσι λοιπόν, οι επτά ομάδες των ανθοϊαμάτων αναφέρονται στα εξής ιδιοσυγκρασιακά σχήματα:
  1. Φόβο,
  2. Αβεβαιότητα,
  3. Έλλειψη ενδιαφέροντος για το παρόν,
  4. Μοναξιά,
  5. Υπερευαισθησία,
  6. Απόγνωση και απελπισία,
  7. Υπερβολική φροντίδα των άλλων.
Ο τρόπος που βοηθούν τα ανθοϊάματα είναι βαθύτερα ενεργειακός και σίγουρα δεν έχει καμία σχέση με τα φαρμακευτικά σκευάσματα που χορηγούνται σε περιπτώσεις κατάθλιψης, ψύχωσης ή και διαταραχών άγχους. Στόχος τους είναι, όχι να εξαλείψουν το σύμπτωμα, αλλά να αντιμετωπίσουν τα ιδιοσυγκρασιακά σχήματα που κουβαλάει το άτομο και που τις περισσότερες φορές διαιωνίζονται, εγκλωβίζοντάς το σε έναν φαύλο κύκλο απρόσφορων συμπεριφορών.
Τα ανθοϊάματα, με την μακροχρόνια χρήση τους, καταφέρνουν, είτε να "μαλακώσουν" κάποια σχήματα, είτε να τα φέρουν στην επιφάνεια και έτσι να βοηθήσουν το άτομο να γίνει πιο συνειδητό απέναντι στις αιτίες που το ωθούν να αναπαράγει συγκεκριμένες αναποτελεσματικές συμπεριφορές.
Η εμπειρία δείχνει, ότι καλύτερα αποτελέσματα μπορεί να προκύψουν με ταυτόχρονη εφαρμογή ψυχοθεραπείας και χρήσης ανθοϊαμάτων και αυτό γιατί η ατομική ψυχοθεραπεία, βοηθά στην επιλογή των καταλληλότερων ανθοϊαμάτων για το άτομο, αφού μέσα απ' αυτήν προκύπτουν σιγά σιγά τα σχήματα που αναπαράγει ο άνθρωπος και που αποτελούν εμπόδιο στην εξέλιξή του ως προσωπικότητα.
Τα ανθοϊάματα είναι απολύτως ασφαλή, αφού δεν περιέχουν χημικά συστατικά και μπορούν να χορηγούνται τόσο σε ενήλικες, όσο και σε παιδιά.

Τετάρτη 7 Μαρτίου 2012

Ο εσωτερικός φάρος

Ο άνθρωπος που χτυπάει την πόρτα του ψυχολόγου και ζητάει βοήθεια, πολλές φορές βασανίζεται απο ενοχές. Η ικανότητα του ψυχολόγου τότε συνίσταται στο να δώσει τη σωστή προοπτική στις πράξεις, τις φαντασίες και τις σκέψεις του. Να δώσει, δηλαδή, άλλο νόημα στα γεγονότα, να τον βοηθήσει να καταλάβει. Διότι αλλιώς φαίνονται τα πράγματα όταν τα παρατηρούμε με βάση το συλλογικό κριτήριο, οπότε εμφανίζονται μόνο τα σφάλματα, κι αλλιώς όταν τα παρατηρούμε με το προσωπικό κριτήριο, οπότε το νόημα αλλάζει και το στρεβλό επαναξιολογείται. Η ικανότητα έγκειται, επομένως, στο να κοιτάμε τα προβλήματα απο τη σωστή σκοπιά. Παράλληλα, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι οι σταυροί που κουβαλάνε οι άνθρωποι είναι ανάλογοι με τη δύναμή τους. Οι αδύναμοι, λοιπόν, οι μαλθακοί και άνοστοι έρχονται αντιμέτωποι με μικρά προβλήματα, ανάλογα των αποθεμάτων τους, ενώ οι δυνατοί, οι άνθρωποι με χαρισματική προσωπικότητα σηκώνουν στους ώμους το βάρος σιδερένιου σταυρού. Να παρατηρήσουμε επίσης ότι όσο βαρύτερη είναι η ποινή τόσο μεγαλύτερη είναι και η ικανοποίηση για την επιτυχή αποπεράτωσή της. Και σ' αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προκύψει βοήθεια. Εκεί που τα πράγματα διαγράφονται σκοτεινά, τραγικά, δίχως ίχνος ελπίδας, ξαφνικά ξεπροβάλει το φως. Μέσα στο απόλυτο μαύρο το φως διακρίνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια, μέσα στο πυκνό σκοτάδι η μικρή φλόγα της ελπίδας, της καινούριας δύναμης και της αναγέννησης λάμπει περισσότερο.
Αυτό σημαίνει ότι τη στιγμή που η απόγνωση κορυφώνεται γεννιέται η ελπίδα, τη στιγμή που το σκοτάδι πυκνώνει ξεπροβάλει το φως και μαζί μ' αυτό η βοήθεια που χρειαζόμαστε για να βγούμε απο το αδιέξοδο. Εδώ θα προσθέσουμε ότι όσο μεγαλύτερη η απελπισία μας τόσο περισσότερο "αξίζουμε" τη βοήθεια που εισπράττουμε. Αυτό που έχει σημασία, δηλαδή, είναι να μπούμε στη δεινή θέση, διότι μετά σίγουρα θα μας συντρέξουν: όταν είναι να ανάψει ένα φως ανάβει και φωτίζει καλύτερα μέσα στο σκοτάδι.
Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι το φως που καταφέρνουμε κάποια στιγμή να διακρίνουμε προέρχεται απο εμάς τους ίδιους, είναι το δικό μας φως που σιγά σιγά μετατρέπεται σε εσωτερικό φάρο. Το πρώτο βήμα, δηλαδή, για να αντιμετωπίσουμε τον πόνο είναι να δούμε το φως που κρυφοκαίει μέσα στο σκοτάδι, να αρχίσουμε να ξεδιαλύνουμε ποιός είναι κάθε φορά ο στόχος μας.

Απο το βιβλίο του A. Carotenuto "Η ψυχή της γυναίκας"

Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2012

Το τούβλο μπούμερανγκ

Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας τύπος που τριγυρνούσε μ' ένα τούβλο στο χέρι. Είχε αποφασίσει ότι κάθε φορά  που θα τον ενοχλούσε κάποιος σε σημείο που να τον εξοργίζει, θα τον κοπανούσε με το τούβλο. Η μέθοδος ήταν λίγο παλαιολιθική, φαινόταν όμως αποτελεσματική - έτσι δεν είναι;
Μια φορά συναντήθηκε μ' ένα φίλο πολύ υπεροπτικό, που του μίλησε με κακό τρόπο. Πιστός στην απόφασή του, ο τύπος του πέταξε το τούβλο.
Δεν θυμάμαι αν τον πέτυχε ή όχι. Το θέμα, όμως, είναι ότι μετά έπρεπε να πάει να πάρει το τούβλο του και δεν το έβρισκε πουθενά. Στεναχωρήθηκε. Αποφάσισε τότε να βελτιώσει το "Σύστημα Αυτοπροστασίας με Τούβλο", όπως το είχε ονομάσει ο ίδιος. Έδεσε το τούβλο σ' ένα σπάγκο που είχε μήκος ένα μέτρο και βγήκε έξω. Έτσι, το τούβλο δεν θα απομακρυνόταν πολύ. Διαπίστωσε, όμως, ότι και η νέα του μέθοδος είχε προβλήματα. Απο τη μία, το άτομο που γινόταν δέκτης της επιθετικότητάς του έπρεπε να βρίσκεται σε απόσταση βολής μικρότερη του ενός μέτρου, και απο την άλλη, μόλις πετούσε το τούβλο έπρεπε να κάνει τον κόπο να τραβήξει αμέσως το σχοινί. Εξάλλου, ο σπάγκος έμπλεκε και κουβαριαζόταν και η κατάσταση δυσκόλευε.
Τότε, ο άνθρωπος εκείνος επινόησε το "Σύστημα Τούβλο ΙΙΙ". Πρωταγωνιστούσε και πάλι το ίδιο τούβλο, όμως, στο νέο σύστημα ο σπάγκος διέθετε ελατήριο. Τώρα μπορούσε να εκτοξεύσει το τούβλο πολλές φορές και να γυρνάει πίσω μόνο του, σκέφτηκε ο τύπος.
Όταν βγήκε στο δρόμο και δέχτηκε την πρώτη επίθεση, πέταξε το τούβλο. Δεν πέτυχε το στόχο του γιατί το τούβλο, με τη δύναμη του ελατηρίου, γύρισε πίσω και κοπάνησε τον ίδιο κατακέφαλα.
Ξαναπροσπάθησε, αλλά έφαγε άλλη μια με το τούβλο στο κεφάλι γιατί δεν είχε υπολογίσει καλά την απόσταση.
Την τρίτη φορά την έφαγε γιατί δεν το εκτόξευσε την κατάλληλη στιγμή.
Η τέταρτη φορά ήταν λίγο ιδιόμορφη γιατί, παρότι είχε αποφασίσει να κοπανήσει με το τούβλο το υποψήφιο θύμα του, ήθελε ταυτόχρονα και να το προστατεύσει απο το χτύπημα, κι έτσι το τούβλο κατέληξε πάλι στο δικό του κεφάλι.
Του έκανε ένα τεράστιο καρούμπαλο.
Κανείς ποτέ δεν κατάλαβε γιατί δεν ξαναεπιχείρησε να χτυπήσει άλλον με το τούβλο, κι αν έφταιγαν τα χτυπήματα ή είχε συμβεί κάποια μεταστροφή στην ψυχολογία του.
Όλα τα χτυπήματα είχαν στραφεί εναντίον του.
"Ο μηχανισμός αυτός λέγεται ανάδραση: Σημαίνει ότι προστατεύουμε τους άλλους απο τη δική μας επιθετικότητα. Κάθε φορά που το κάνουμε αυτό, η επιθετική και βίαιη ενέργειά μας συγκρατείται προτού φτάσει στον άλλον απο ένα φράγμα που τοποθετούμε εμείς οι ίδιοι. Κι όλος ο θυμός, όλη η κακοκεφιά, όλη αυτή η επιθετικότητα στρέφεται εναντίον του ευαυτού μας, άλλοτε μέσω πραγματικών πράξεων αυτοτιμωρίας (αυτοτραυματισμοί, υπερβολές στο φαγητό, ναρκωτικά, ανώφελη έκθεση σε κινδύνους) κι άλλοτε μέσω κρυμμένων συγκινήσεων ή συναισθημάτων (κατάθλιψη, ενοχές, ψυχοσωματικά προβλήματα).
Είναι πολύ πιθανό ένας "πεφωτισμένος" ουτοπικός άνθρωπος, ευφυής και ακέραιος, να μην οργιζόταν ποτέ. Θα ήταν πολύ χρήσιμο να μη θυμώναμε ποτέ. Ωστόσο, κάθε φορά που νιώθουμε οργή, λύσσα, τσαντίλα, ο μόνος τρόπος να γλιτώσουμε είναι να τη βγάλουμε απο πάνω μας μετατρέποντάς τη σε δράση. Σε αντίθετη περίπτωση, το μόνο που θα καταφέρουμε, αργά ή γρήγορα, θα είναι να εξοργιστούμε με τον εαυτό μας.

Απο το βιβλίο του J.Boucay -"Να σου πω μια ιστορία"

Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2012

Τα παιδιά ήταν μόνα

Η μητέρα τους είχε φύγει απο νωρίς το πρωί και τα είχε αφήσει στη Μαρίνα, μια νέα δεκαοχτώ χρόνων, την οποία έπαιρνε κάποιες φορές για λίγες ώρες προκειμένου να τα προσέχει με αντάλλαγμα μερικά νομίσματα.
Απο τότε που είχε πεθάνει ο πατέρας, οι καιροί είχαν δυσκολέψει πολύ για να το ρισκάρει να λείψει απο τη δουλειά όταν η γιαγιά αρρώσταινε ή έλειπε απο την πόλη.
Όταν ο φίλος της κοπέλας τηλεφώνησε για να της προτείνει μια βόλτα με το καινούριο του αυτοκίνητο, η Μαρίνα δεν δίστασε και πολύ. Άλλωστε, τα παιδιά κοιμούνταν όπως κάθε απόγευμα, και δεν θα ξυπνούσαν πριν τις πέντε.
Μόλις άκουσε την κόρνα, άρπαξε την τσάντα της κι άφησε ανοιχτό το ακουστικό του τηλεφώνου. Προνόησε να κλειδώσει την πόρτα του δωματίου και φύλαξε το κλειδί στην τσέπη της. Δεν ήθελε να διακινδυνέψει να ξυπνούσε ο Πάντσο και να κατέβαινε τη σκάλα για να την ψάξει, γιατί, όπως και νά' χει, ήταν μόνο έξι χρονών, και με την παραμικρή απροσεξία μπορούσε να σκοντάψει και να χτυπήσει. Επίσης, σκέφτηκε ότι αν συνέβαινε αυτό, δεν θα ήξερε πώς να εξηγήσει στην μητέρα το λόγο για τον οποίο το παιδί δεν την είχε βρεί.
Ίσως να ήταν ένα βραχυκύκλωμα στην τηλεόραση  ή σε κάποιο απο τα φώτα του σαλονιού, ή μπορεί μια φλόγα στα καυσόξυλα - το θέμα είναι ότι όταν οι κουρτίνες άρχισαν να καίγονται, η φωτιά έφτασε γρήγορα στην ξύλινη σκάλα που οδηγούσε στα υπνοδωμάτια.
Τον ξύπνησε ο βήχας του μωρού, εξαιτίας του καπνού που περνούσε κάτω απ' την πόρτα. Χωρίς να σκεφτεί, ο Πάντσο πήδηξε απο το κρεβάτι και πίεσε με δύναμη το πόμολο για ν' ανοίξει την πόρτα, αλλλά δεν τα κατάφερε.
Όπως και νά' χει, ακόμα κι αν το είχε καταφέρει, οι φλόγες θα είχαν καταβροχθίσει τον ίδιο και τον λίγων μηνών αδερφό του σε ελάχιστα λεπτά.
Ο Πάντσο φώναξε τη Μαρίνα, αλλά κανείς δεν απάντησε στην έκκλησή του. Έτσι, έτρεξε στο τηλέφωνο του δωματίου (αυτός ήξερε πώς να παίρνει τηλέφωνο τη μαμά του) αλλά δεν υπήρχε γραμμή.
Ο Πάντσο συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να βγάλει τον αδερφό του απο κει μέσα. Προσπάθησε να ανοίξει το παράθυρο που έβγαζε στο περβάζι, αλλά ήταν αδύνατο για τα μικρά του χέρια να λύσει την ασφάλεια και - ακόμα και αν τα κατάφερνε - θα έπρεπε να ξεμπλέξει το συρμάτινο πλέγμα που οι γονείς του είχαν βάλει για προστασία.
Όταν οι πυροσβέστες τελείωσαν με το σβήσιμο της φωτιάς, το θέμα συζήτησης όλων ήταν το ίδιο:
Πώς μπόρεσε αυτό το τόσο μικρό παιδί να σπάσει με την κρεμάστρα το τζάμι και μετά τη σήτα;
Πώς μπόρεσε να φορτώσει το μωρό στο σακίδιο;
Πώς μπόρεσε να περπατήσει στο περβάζι κουβαλώντας σημαντικό βάρος και να κατέβει απο το δέντρο;
Πώς μπόρεσε να σώσει τη ζωή του αδελφού του και τη δική του;
Ο ηλικιωμένος πυροσβέστης, άνθρωπος σοφός που όλοι σέβονταν, τους έδωσε την απάντηση:
"Ο μικρός Πάντσο ήταν μόνος.....Δεν είχε κανέναν να του πει ότι δεν θα μπορούσε."

Απο το βιβλίο του J.Bucay "Ιστορίες να σκεφτείς"

Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 2012

Σοπενάουερ - Αυτό που είναι ο άνθρωπος, αυτό που κατέχει ο άνθρωπος, αυτό που αντιπροσωπεύει ο άνθρωπος

Ποιός απο μας δεν έχει γνωρίσει κάποιον άνθρωπο (ίσως τον ίδιο μας τον εαυτό) που να είναι τόσο στραμμένος προς τα έξω, τόσο απορροφημένος στη συσσώρευση αγαθών ή στο τί σκέφτονται οι άλλοι, ώστε να χάνει κάθε αίσθηση του εαυτού του; Ένας τέτοιος άνθρωπος, όταν του τίθεται κάποιο ερώτημα, αναζητεί την απάντηση προς τα έξω κι όχι προς τα μέσα. Διατρέχει δηλαδή τα πρόσωπα των άλλων, για να μαντέψει ποιά απάντηση επιθυμούν ή περιμένουν.
Για έναν τέτοιον άνθρωπο θεωρώ χρήσιμο να συνοψίσω μια τριάδα δοκιμίων που έγραψε ο Σοπενάουερ προς το τέλος της ζωής του. Βασικά τα δοκίμια τονίζουν ότι το μόνο που μετράει είναι αυτό που το άτομο είναι. Ούτε ο πλούτος ούτε τα υλικά αγαθά ούτε η κοινωνική θέση ούτε η καλή φήμη φέρνουν την ευτυχία. Αν και οι σκέψεις αυτές δεν αφορούν συγκεκριμένα τα υπαρξιακά θέματα, παρ' όλα αυτά μας βοηθούν να μετακινηθούμε απο ένα επιφανειακό επίπεδο προς βαθύτερα ζητήματα.
  1. Αυτό που κατέχουμε. Τα υλικά αγαθά είναι απατηλά. Ο Σοπενάουερ υποστηρίζει πολύ κομψά ότι η συσσώρευση πλούτου και αγαθών είναι ατελείωτη και δεν προσφέρει ικανοποίηση. Όσο περισσότερα κατέχουμε, τόσο πολλαπλασιάζονται οι απαιτήσεις μας. Ο πλούτος είναι σαν το νερό της θάλασσας: όσο περισσότερο πίνουμε, τόσο πιο πολύ διψάμε. Στο τέλος δεν κατέχουμε εμείς τα αγαθά μας - μας κατέχουν εκείνα.
  2. Αυτό που αντιπροσωπεύουμε στα μάτια των άλλων. Η φήμη είναι το ίδιο εφήμερη όσο και τα υλικά πλούτη. Ο Σοπενάουερ γράφει: "Οι μισές μας ανησυχίες και αγωνίες έχουν προέλθει απο την έγνοια μας για τις γνώμες των άλλων...πρέπει να βγάλουμε αυτό το αγκάθι απ' τη σάρκα μας". Είναι τόσο ισχυρή η παρόρμηση να κάνουμε μια καλή εμφάνιση, ώστε για μερικούς φυλακισμένους, την ώρα που βαδίζουν προς τον τόπο της εκτέλεσής τους, αυτό που κυρίως απασχολεί τη σκέψη τους είναι το ντύσιμο και οι τελευταίες τους χειρονομίες. Η γνώμη των άλλων είναι ένα φάντασμα που μπορεί ανά πάσα στιγμή ν' αλλάξει όψη. Οι γνώμες κρέμονται απο μια κλωστή και μας υποδουλώνουν στο τί νομίζουν οι άλλοι, ή , ακόμα χειρότερα, στο τί φαίνεται να νομίζουν - γιατί ποτέ δεν μπορούμε να μάθουμε τί σκέφτονται πραγματικά.
  3. Αυτό που είμαστε. Μόνο αυτό που είμαστε έχει πραγματική αξία. Μιά καλή συνείδηση, λέει ο Σοπενάουερ, αξίζει περισσότερο απο μια καλή φήμη. Ο μεγαλύτερος στόχος μας θα έπρεπε να είναι η καλή υγεία κι ο πνευματικός πλούτος, ο οποίος οδηγεί σε ανεξάντλητα αποθέματα ιδεών, στην ανεξαρτησία και σε μια ηθική ζωή. Η ψυχική μας γαλήνη πηγάζει απο τη γνώση ότι αυτό που μας αναστατώνει δεν είναι τα πράγματα, αλλά η ερμηνεία μας για τα πράγματα.

Απο το βιβλίο του I.Yalom "Στον κήπο του Επίκουρου"

Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου 2012

Το Πένθος - (δ) Απο τα 12 μέχρι και την εφηβεία

Ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου προκαλεί μια αληθινή εξέγερση, η οποία προσδίδει ακόμα δραματικότερη χροιά στην κλασσική ερώτηση του εφήβου: "Γιατί;". Κάποιοι έφηβοι εκφράζουν τα συναισθήματα αγάπης και μίσους που νιώθουν, κάποιοι άλλοι τα καταπνίγουν. Σε κάθε περίπτωση, η προσγείωση στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αυτής της περιόδου είναι η αυτοκτονία. Το πένθος μπορεί να γίνει για τον έφηβο η "σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι", οδηγώντας τον στην αποτίναξη των δοκιμασιών της ζωής. Το φλέρτ με τα ναρκωτικά και τον κίνδυνο απαιτεί άγρυπνη παρακολούθηση.
Το εφηβικό πένθος, αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση. Ο φόβος που νιώθουν οι μελλοντικοί ενήλικες, σε συνδυασμό  με την συχνή ατίθαση συμπεριφορά τους, δημιούργησε, για μεγάλο χρονικό διάστημα, την εντύπωση ότι έχουν τον απόλυτο έλεγχο των συναισθημάτων τους. Μεγάλο σφάλμα. Απλώς, ο νέος καταφεύγει, συχνά, στην άρνηση, και μέσω αυτής, μπλοκάρει τη διεργασία του πένθους.
Τί είναι λοιπόν η εφηβεία; Πρόκειται για μια μεταβατική περίοδο βιοψυχολογικών αλλαγών, κατά την οποία το παιδί εγκαταλείπει, σταδιακά, τη μαγική σκέψη και το αίσθημα ότι είναι παντοδύναμο. Είναι, επίσης, η περίοδος κατά την οποία ταυτίζεται έντονα με τους συνομηλίκους του, ενώ, ταυτόχρονα, αναζητά την αυτονομία του (εκκεντρικότητα, ακατανόητη εφηβική συμπεριφορά). Ο φόβος μήπως τον απορρίψουν οι φίλοι του, και το άγχος μήπως προδοθεί στους γονείς του, τον ωθούν να κλειστεί στον εαυτό του και να αρνηθεί κάθε ευαισθησία του. Η άρνηση της ευαισθησίας του συνοδεύεται απο μια συμπεριφορά επίδειξης δύναμης, η οποία δοκιμάζεται σκληρά μπροστά στις ανάγκες του γονέα, που πενθεί για το χαμό του συντρόφου του. Ο έφηβος μπορεί, τότε, να εγκλωβιστεί σ' ένα ρόλο "παρηγορητή" του γονέα, και να αποκρύψει τη δική του θλίψη.
Υπάρχουν, ακόμη, πολλές πιθανότητες να μεταθέσει τις δυσκολίες της διεργασίας του πένθους στα σύμφυτα με την εφηβεία προβλήματα. Κατά την περίοδο αυτή, οι σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές προκαλούν αναστάτωση στον έφηβο, ενώ δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο έντονος κοινωνικός προβληματισμός του. Για να μην αναφερθούμε στο κεφαλαιώδες θέμα της επαγγελματικής αποκατάστασης....
Οι έφηβοι λοιπόν, δεν αγνοούν τον θάνατο, απλώς, άλλοτε προσπαθούν να τον προσεγγίσουν, κι άλλοτε να τον απωθήσουν, ακριβώς γιατί γνωρίζουν ότι είναι δίπλα τους. Γι' αυτό το θέμα του θανάτου πρέπει να συζητιέται διεξοδικά με τους εφήβους. Αν, αντίθετα, επιχειρήσουμε να το θίξουμε επιφανειακά, μάλλον θα αντιμετωπίσουμε την ειρωνία τους για το ενδιαφέρον μας. Ο μόνος τρόπος να ανοίξουμε διάλογο με τους εφήβους είναι να είμαστε αυθεντικοί.

Απο το βιβλίο της
Marie - Frederique Bacque - Πένθος και υγεία

Τρίτη 7 Φεβρουαρίου 2012

Βιβλιογραφία

Alice Miller - Το σώμα δεν ψεύδεται ποτέ

Aldo Carotenuto - Αγάπη και προδοσία, εγκώμιο σχεδόν της προδοσίας.

Aldo Carotenuto - Έρως και πάθος, τα όρια της αγάπης και του πόνου.

Aldo Carotenuto - Η ψυχή της γυναίκας.

Carl Jung - Τα τέσσερα αρχέτυπα

D.Silove - V.Manicavasagar - Ξεπερνώντας τον πανικό

Elisabeth Kubler - Ross - Μαθήματα ζωής

Fritz Riemann - Τετραλογία του φόβου

Irvin Yalom - Στον κήπο του Επίκουρου

Irvin Yalom - Το δώρο της ψυχοθεραπείας

Ιrvin Yalom - Η μάνα και το νόημα της ζωής

Jack Dominian - Μαθήματα γάμου

Jorge Bucay - Βασίσου πάνω μου

Jorge Bucay - Ιστορίες να σκεφτείς

Jorge Bucay - Να βλέπεις στον έρωτα

Jorge Bucay - Να σου πω μια ιστορία

Jorge Bucay  - Απο την Άγνοια στη Σοφία

Helen Κennerley "Ξεπερνώντας το Άγχος"

Leo Buscaglia - Γεννημένοι για την αγάπη

Marie - Frederique Bacque - Πένθος και υγεία

Nicolas Hoffmann - Όταν το άγχος και οι ψυχαναγκασμοί περιορίζουν τη ζωή

Paul Gilbert - Ξεπερνώντας την κατάθλιψη

Ulrich Baer - Η σοφία του Ρίλκε