Τα είδη των αρνητικών σκέψεων

                                       Ε.  Η Εμμονή στα αρνητικά στοιχεία

 

Στην κατάθλιψη δεν παραγνωρίζουμε απλώς τα θετικά στοιχεία, αλλά εμμένουμε στα αρνητικά. Είναι σα να φορούμε γυαλιά ηλίου. Βλέπουμε τα μειονεκτήματα και όχι τα πλεονεκτήματα. Ένας τρόπος αμφισβήτησης αυτού του είδους σκέψης είναι να πούμε: «εντάξει, είμαι πολύ καλός στο να εντοπίζω τα αρνητικά. Άραγε, θα μπορούσα να γίνω εξίσου καλός στην αναγνώριση των θετικών στοιχείων – στον εαυτό μου, στους άλλους κ.τ.λ;»

Αναζητήστε στον εαυτό σας και στους άλλους μόνο τα θετικά στοιχεία. Ή βρείτε εναλλακτικές σκέψεις για την άποψή σας ότι κάτι έχει μόνο αρνητικά χαρακτηριστικά και εξετάστε τα δεδομένα  στα οποία στηρίζεται αυτή η άποψη. Η άσκηση αυτή δεν σημαίνει ότι πρέπει να κοιτάζετε μόνο τη θετική πλευρά και να παραβλέπετε τα προβλήματα και τις δυσκολίες που πράγματι υπάρχουν. Αντίθετα, είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να επαναφέρει ιστορροπία στον τρόπο με τον οποίο σκέπτεστε και να ενεργοποιήσει το τμήμα του εγκεφάλου σας που είναι υπεύθυνο για τα θετικά συναισθήματα.

Από το βιβλίο του P.Gilbert «Ξεπερνώντας την κατάθλιψη»

Τα είδη των αρνητικών σκέψεων

Δ. Τα Πρέπει

Τα συναισθήματα επηρεάζουν τη ζωή μας και με έναν άλλο τρόπο. Καθώς βυθιζόμαστε στην κατάθλιψη – μερικές φορές μάλιστα και πριν συμβεί αυτό – μπορεί να πιστεύουμε ότι πρέπει να κάνουμε συγκεκριμένα πράγματα, πρέπει να ζούμε με συγκεκριμένο τρόπο ή πρέπει να αποκτήσουμε συγκεκριμένα αγαθά. Αν, για παράδειγμα λέτε: «πρέπει να αποκτήσω τεράστια περιουσία, αλλιώς δεν είμαι ποτέ ευτυχισμένος», τότε θα έχετε πρόβλημα. Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο. Εδώ και αιώνες οι βουδιστές υποστηρίζουν ότι η πηγή όλων των κακών είναι η επιθυμία για αγαθά και η προσκόλληση στα υλικά πράγματα αυτού του κόσμου, δηλαδή οι ακαταμάχητες επιθυμίες.

Εκφράζουμε ακαταμάχητη επιθυμία για πολλά πράγματα και με πολλούς τρόπους: «πρέπει να μου δείχνουν συνεχώς αγάπη. Πρέπει να μην αποτυγχάνω ποτέ. Πρέπει να αποδείξω ότι έχω πάντα τον έλεγχο. Πρέπει, πρέπει, πρέπει…». Εννέα στις δέκα φορές δεν συνειδητοποιούμε τι κάνουμε στον εαυτό μας, αλλά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως οδηγό την ένταση των συναισθημάτων μας. Από την άλλη πλευρά, επιβάλλουμε πρέπει και στους άλλους: «οι άλλοι πρέπει να μου φέρονται πάντα καλά. Οι άλλοι δεν πρέπει ποτέ να λένε ψέματα ή να με απογοητεύουν» κ.ο.κ. Τα πρέπει συνδέονται με βία και απογοήτευση. Για παράδειγμα, ορισμένοι βίαιοι άντρες πιστεύουν ότι οι γυναίκες πρέπει να είναι υπάκουες, να μην αντιμιλούν και να συμμορφώνονται στις σεξουαλικές διαθέσεις και επιθυμίες των συντρόφων τους. Όταν έχουμε ισχυρά πρέπει, έχουμε και την έντονη τάση να υποτασσόμαστε σ’αυτά και μερικές φορές να τα επιβάλλουμε και στους άλλους.

Χρησιμοποιήστε την ένταση των συναισθημάτων σας για να ελέγξετε αν έχετε τέτοια πρέπει και στη συνέχεια αμφισβητήστε τα. Φυσικά, όλα τα πρέπει δεν είναι ίδια. Με άλλα λόγια, δεν είναι όλα τα πρέπει εξίσου ισχυρά. Τα πιο συνηθισμένα είναι τα εξής:

«πρέπει να μ’ αγαπούν για να είμαι ευτυχισμένος», «πρέπει να έχω καλή απόδοση για να με αγαπούν», «οι άλλοι πρέπει να καταλαβαίνουν πως νιώθω».

Το μυστικό είναι να μετατρέψουμε τα πρέπει σε προτιμήσεις. Για παράδειγμα: «θα προτιμούσα να με αγαπούν και να έχω μια στενή σχέση, αλλά μπορώ να είμαι ευτυχισμένος ακόμη και όταν δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο» ή «θα ήθελα πάρα πολύ να καταλαβαίνουν οι άλλοι πως νιώθω, αλλά ακόμη κι αν δεν με καταλαβαίνουν δεν ήρθε και το τέλος του κόσμου».

Αν η ορθολογική προσέγγιση σας φαίνεται κάπως ψυχρή, σκεφθείτε τα λόγια του Βούδα: «αυτά που θεωρούμε απαραίτητα είναι η πηγή της δυστυχίας μας». Αποκτώντας έλεγχο σ’αυτά που θεωρούμε απαραίτητα, καταφέρνουμε να κυριαρχήσουμε στο πρωτόγονο τμήμα του εγκεφάλου μας που είναι υπεύθυνο για τα συναισθήματα. Όποια λοιπόν και αν είναι τα προσωπικά σας πρέπει, προσπαθήστε να τα εντοπίσετε και να τα μετατρέψετε σε προτιμήσεις. Αν μειώσετε την ισχύ των πρέπει σας, θα είστε ελεύθεροι ή τουλάχιστον πιο ελεύθεροι. Και να θυμάστε ότι συχνά υπάρχει μια αντίφαση στα πρέπει μας. Για παράδειγμα, μπορεί να έχουμε τόσο μεγάλη ανάγκη επιτυχίας αλλά και τέτοιο φόβο αποτυχίας, ώστε να παραιτούμαστε και να μην προσπαθούμε καθόλου. Αν θέλετε να πάτε σε ένα πάρτυ και νιώθετε ότι όλοι πρέπει να σας συμπαθήσουν , πιθανότατα θα έχετε τόσο άγχος που δεν θα περάσετε καλά, ενώ υπάρχει και περίπτωση να αποφασίσετε να μην πάτε καθόλου. Και ακόμη και αν πάτε, μπορεί να έχετε τόσο αμυντική στάση που να μην επιτρέψετε στους άλλους να σας πλησιάσουν.

 

 

 

Από το βιβλίο του P.Gilbert «Ξεπερνώντας την κατάθλιψη»

Τα είδη των αρνητικών σκέψεων

Γ. Ο συναισθηματικός τρόπος «σκέπτεσθαι»

 

Όταν έχουμε έντονα συναισθήματα σκεπτόμαστε με διαφορετικό τρόπο, παρόλο που μπορεί να καταλαβαίνουμε ότι γινόμαστε παράλογοι. Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένες φορές δεν βάζουμε σε λειτουργία την  ορθολογική πλευρά του εαυτού μας για να ελέγξουμε τα συναισθήματά μας. Η ένταση των συναισθημάτων μας είναι τόσο μεγάλη που λέμε: « Έτσι νιώθω, άρα έτσι είναι».

Τα συναισθήματα είναι μια αναξιόπιστη πηγή πληροφοριών για την πραγματικότητα. Για παράδειγμα, την περίοδο των Σταυροφοριών πολλοί ευρωπαίοι ένιωθαν ότι ο θεός ήθελε την εξόντωση των μουσουλμάνων – και αυτό έκαναν. Σε όλες τις ιστορικές περιόδους οι άνθρωποι διέπρατταν τρομερά εγκλήματα υποκινούμενοι από τα συναισθήματά τους. Ως γενικό κανόνα, λοιπόν, δεν θα πρέπει να εμπιστεύεστε τα συναισθήματά σας όταν έχετε κατάθλιψη, ιδίως όταν είναι ιδιαιτέρως επικριτικά και εχθρικά για τον εαυτό σας. Ας δούμε μερικά τυπικά παραδείγματα της αρχής «Έτσι νιώθω, άρα έτσι είναι»:

Κατάσταση                                                     Έτσι νιώθω, άρα έτσι είναι

Πηγαίνω σ’ένα πάρτυ.                           Νιώθω φόβο, άρα πρόκειται για μια        

                                                                  απειλητική και επικίνδυνη κατάσταση.

Νιώθω άγχος.                                         Νιώθω ότι θα πάθω καρδιακή προσβο-

                                                                  λή, άρα θα πάθω.

Δέχομαι κριτική για κάποιο                   Νιώθω ένοχος, άρα είμαι ένοχος και

ασήμαντο λάθος                                      κακός.

Χάνω την ψυχραιμία μου                     Νιώθω απαίσια όταν θυμώνω, άρα ο

και φωνάζω                                             θυμός είναι απαίσιος και εγώ είμαι

                                                                   κακός και θα με απορρίψουν.      

Θέλω να κλάψω.                                    Νιώθω ότι αν αρχίσω να κλαίω θα ανοί-

                                                                  ξουν οι βρύσες και δεν θα σταματήσω

                                                                  ποτέ. Άρα δεν πρέπει να κλάψω.  

Νιώθω φοβιτσιάρης όταν                    Νιώθω ντροπή όταν κλαίω, άρα το κλά-

κλαίω.                                                      μα είναι ένδειξη αδυναμίας.

Κάνω κάποιο λάθος.                            Νιώθω βλάκας, άρα είμαι βλάκας.

 

Όσο κι αν νιώθετε αποτυχημένοι, ανεπιθύμητοι, βλάκες ή οτιδήποτε άλλο, αυτό δεν σημαίνει ότι είστε πράγματι. Η ένταση των συναισθημάτων σας δεν αντικατοπτρίζει την αλήθεια. Γι’ αυτό πρέπει να αμφισβητήσετε αυτό το συναισθηματικό τρόπο σκέψης:

Μπορεί να κάνω λάθη ή και να συμπεριφέρομαι ανόητα κάποιες φορές, αλλά αυτό δεν με κάνει βλάκα. Δεν είναι εύκολο να αξιολογήσω όλη μου την ύπαρξη, ανεξάρτητα από το πώς νιώθω μία δεδομένη στιγμή. Στο κάτω-κάτω, θα μπορούσα να μάθω να συμπεριφέρομαι διαφορετικά. Μπορεί τώρα να νιώθω ότι δεν θα γίνω ποτέ καλά, αλλά και πάλι αυτό δεν σημαίνει πως κάτι τέτοιο ισχύει. Μπορεί να νιώθω ότι ποτέ δεν θα πάψω να κλαίω, αλλά στο τέλος όλα σταματούν. Το κλάμα είναι ένδειξη πόνου και ανάγκης για φροντίδα και όχι ένδειξη αδυναμίας.

Υπο κανονικές συνθήκες, τα συναισθήματά μας είναι εξαιρετικά πολύτιμα και ουσιώδη για τη ζωής μας. Αλλά όταν αφήνουμε τα συναισθήματά μας να κάνουν τη δουλειά της λογικής μας, τότε είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουμε πρόβλημα. Η ένταση των συναισθημάτων μας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Προσπαθήστε να αμφισβητήσετε τις σκέψεις που αναφέρονται στον παραπάνω πίνακα χρησιμοποιώντας τη λογικής σας και αντιμετωπίζοντας τον εαυτό σας με επιείκεια. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να βασίζεστε στη διαίσθησή σας. Βεβαιωθείτε όμως ότι μπορείτε να υποστηρίξετε αυτό που διαισθάνεστε με αδιάσειστα στοιχεία.

 

 

 

Από το βιβλίο του P.Gilbert « Ξεπερνώντας την κατάθλιψη»

Τα είδη των αρνητικών σκέψεων

Β. Η πρόβλεψη του μέλλοντος

  Συχνά έχουμε την ανάγκη να προβλέψουμε το μέλλον, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό. Θέλουμε να έχουμε κάποια ιδέα σχετικά με τις απειλές, τις ευκαιρίες και τα εμπόδια που θα βρεθούν στο δρόμο μας. Και θέλουμε να ξέρουμε αν πρέπει να καταβάλουμε προσπάθεια ή όχι. Το πόση ενέργεια επενδύουμε στην προσπάθεια επίτευξης των στόχων μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν βλέπουμε το μέλλον με απαισιοδοξία ή με αισιοδοξία. Δεν μας συμφέρει να καταβάλουμε μεγάλη προσπάθεια όταν οι πιθανότητες επιτυχίας είναι μικρές. Το πρόβλημα είναι ότι, καθώς βυθιζόμαστε στην κατάθλιψη, ο εγκέφαλός μας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να γίνει τίποτε και επιμένει να λέει ότι τα πράγματα είναι δύσκολα. Όταν έχουμε κατάθλιψη, εγκέφαλός μας μας λέει: «Ακόμη κι αν προσπαθήσεις δεν θα τα καταφέρεις. Μην κάνεις τίποτε και περίμενε να βελτιωθεί η κατάσταση». Κατά συνέπεια, η αντιμετώπιση της κατάθλιψης απαιτεί να έχουμε υπομονή και να είμαστε σε θέση να παραδεχτούμε ότι ο εγκέφαλός μας βλέπει υπερβολικά απαισιόδοξα το μέλλον.

Ένας τρόπος για να ξεπεράσουμε αυτό το εμπόδιο είναι να αναγνωρίσουμε ότι η αίσθηση της συντριβής αποτελεί φυσικό επακόλουθο της ψυχολογικής κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν γίνεται τίποτε. Μπορούμε να χωρίσουμε τα προβλήματά μας σε μικρότερα υποπροβλήματα. Για παράδειγμα, ο Νίκος έπρεπε να κάνει την πτυχιακή του εργασία, αλλά ένιωθε καταβεβλημένος και ήταν βέβαιος ότι δεν θα τα κατάφερνε. Στο τέλος όμως κατάφερε να αμφισβητήσει αυτές τις σκέψεις με τον ακόλουθο τρόπο: «Ας δω τι πρέπει να κάνω για να τα καταφέρω. Πρώτα θα μιλήσω στον επόπτη μου, θα μαζέψυ υλικό και θα διαβάσω όσο πιο πολύ μπορώ. Στη συνέχεια θα κάνω ένα διάγραμμα για το τι θα συμπεριλάβω». Υπό μια έννοια, μοιάζει με την ορειβασία: αν φοβάστε τα ύψη, προχωρήστε βήμα-βήμα και μην κοιτάζετε κάτω ή πάνω.

Είναι πολύ χρήσιμο να γνωρίζουμε πότε πρέπει να παραιτηθούμε από τις προσπάθειές μας. Προσέξτε όμως: μην τα παρατήσετε πολύ γρήγορα, αν προηγουμένως δεν έχετε θέσει σε εφαρμογή τις διάφορες στρατηγικές αντιμετώπισης που προγραμματίσατε και, κατά συνέπεια, εάν δεν έχετε ακόμη συγκεντρώσει επαρκή δεδομένα που να υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να γίνει τίποτε. Διαφορετικά, θα έχετε έναν καλό λόγο να νιώσετε συντετριμμένοι.

 

Πώς να ενεργοποιηθείτε περισσότερο

 Όταν πιστεύουμε ότι δεν θα καταφέουμε τίποτε, ότι τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα ή ότι δεν θα υπάρξει αποτέλεσμα, καταλήγουμε να περιορίζουμε τις δρεαστηριότητές μας, να μην καταβάλουμε προσπάθειες και να παραμένουμε αδρανείς. Είναι πολύ σημαντικό να αμφισβητήσουμε αυτές τις ιδέες. Μερικές φορές το κλειδί της επιτυχίας είναι να συνεχίσουμε να προσπαθούμε, ακόμη και όταν πιστεύουμε ότι δεν θα καταφέρουμε και πολλά πράγματα. Ας υποθέσουμε ότι το πρόβλημά σας είναι ότι δεν μπορείτε να ενεργοποιηθείτε και να ακολουθήσετε τις συμβουλές που εμπεριέχονται σ’ αυτό το βιβλίο.

 

Αρνητική σκέψη                                Αμφισβήτηση και τρόποι αντιμετώπισης

Δεν θα καταφέρω τίποτα            Έχω δεδομένα που υποστηρίζουν κάτι τέτοιο;

                                                    ή νιώθω απλώς έτσι;

                                                    Έχω κατάθλιψη, άρα είναι φυσικό να νιώθω

                                                    έτσι.

                                                    Τι έχω να χάσω αν προσπαθήσω; Αν δεν τα

                                                    καταφέρω σίγουρα δεν θα χάσω τίποτε,

                                                    αντίθετα, μπορεί να κερδίσω και κάτι.

                                                    Μήπως συμπεριφέρομαι σα να χω κιόλας

                                                    αποτύχει, προτού καν προσπαθήσω; Αν

                                                    κάνω μια απόπειρα, θα ξέρω τουλάχιστον

                                                    ότι προσπάθησα, έστω κι αν δεν καταφέρω

                                                    κάτι.

                                                    Ίσως αν προσπαθήσω για κάτι, να νιώσω

                                                    καλύτερα από τώρα που δεν κάνω κάτι.

Το κόλπο για να ξεπεράσετε την αδράνεια είναι να αρχίσετε από κάτι που μπορείτε να πετύχετε.

 

Απο το βιβλίο του P.Gilbert  "Ξεπερνώντας την κατάθλιψη"

 

 

Τα είδη των αρνητικών σκέψεων

 

 

Α. Τα αυθαίρετα συμπεράσματα

 



Αν νιώθουμε ευάλωτοι στην εγκατάλειψη ή έχουμε τη βασική πεποίθηση ότι "δεν μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι χωρίς μια στενή σχέση", είναι φυσικό να οδηγούμαστε κατά καιρούς στο αυθαίρετο συμπέρασμα ότι πρόκειται να μας εγκαταλείψουν. Αυτό μας οδηγεί στην προσπάθεια διατήρησης της σχέσης με κάθε τρόπο και αποδυναμώνει την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε το φόβο της εγκατάλειψης.

Το πρωτόγονο τμήμα του εγκεφάλου μας μας λέει ότι δεν θα τα κατφέρουμε μόνοι μας. Αυτό βέβαια θα ίσχυε αν ζούσαμε ακόμη στη φύση, όπως οι πρόγονοί μας (το να μείνει κάποιος μόνος του ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο, ιδιαίτερα για τα παιδιά), αλλά είναι μάλλον απίθανο σήμερα. Είναι αλήθεια ότι το να μείνουμε μόνοι μας ίσως είναι τρομερά οδυνηρό και θα μας κάνει να νιώσουμε πολύ άσχημα, αλλά μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε αν ανατρέξουμε στα δεδομένα και σχεδιάσουμε την πορεία δράσης μας, ζητώντας βοήθεια απο τους φίλους και υπενθυμίζοντας στον εαυτό μας ότι προτού γνωρίσουμε τον πρώην σύντροφό μας ήμασταν σε θέση να ζήσουμε μόνοι μας, και να σκεφτούμε ακόμη ότι πολλοί άνθρωποι υποφέρουν απο τη διάλυση μιας σχέσης, αλλά τελικά επιβιώνουν. Ίσως μάλιστα είναι θετικό το να ζήσει κανείς μόνος του για κάποιο χρονικό διάστημα.

Ένας τρόπος να αντιμετωπίσετε το φόβο της απόρριψης ή της διάλυσης μιας σχέσης είναι να καταγράψετε αυτό που φοβάστε και να δείτε αν μπορείτε να το αμφισβητήσετε, ακόμη μπορείτε να σκεφτείτε τρόπους για να αντιμετωπίσετε το χωρισμό σας, αν συμβεί. Αναμφισβήτητα ο χωρισμός θα είναι οδυνηρός - δεν μπορείτε να προστατευτείτε απο αυτόν - αλλά μπορείτε να τον αντιμετωπίσετε πιο αποτελεσματικά.

 

Αρνητική σκέψη                                                  Αμφισβήτηση και τρόποι αντιμετώπισης

 

Αν δεν υποχωρήσω, θα                                   Κατ' αρχάς, υπάρχουν στοιχεία ότι θα με

βιώσω την απόρριψη.                                      απορρίψει ή ότι θα διαλυθεί η σχέση μας;

                                                                        Ποιά δεδομένα υποστηρίζουν το φόβο

                                                                        μου;

                                                                        Αλλά ας υποθέσουμε το χειρότερο. Πώς

                                                                        μπορώ να το αντιμετωπίσω;

                                                                        Θα είναι οδυνηρό, αλλά δεν γίνεται να μη

                                                                        κάνω τίποτε επειδή φοβάμαι γι αυτό που

                                                                        θα νιώσω.

 

Μία άλλη μορφή αυθαίρετου συμπεράσματος είναι το διάβασμα της σκέψης. Συμπεραίνουμε αυτόματα ότι οι άλλοι δεν μας συμπαθούν επειδή δεν μας προσφέρουν αρκετές ενδείξεις αποδοχής. Στο διάβασμα της σκέψης πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε διαισθητικά τί σκέπτονται οι άλλοι.

Είναι βέβαια χρήσιμο να γνωρίζουμε ποιοι είναι οι φίλοι μας και να προσέχουμε να μη μας εξαπατήσουν. Στην αντίθετη περίπτωση ενδέχεται να προσφέρουμε πάρα πολλά στις σχέσεις μας και να μην έχουμε την ανάλογη ανταπόδοση. Ωστόσο, όταν υποφέρουμε απο κατάθλιψη, γινόμαστε εξαιρετικά καχύποπτοι και πιστεύουμε ότι οι άλλοι μας εξαπατούν, μας χρησιμοποιούν ή μας εκμεταλλεύονται, μια και όλα αυτά είναι για μας απειλητικά. Ίσως αρχίσουμε να σκεπτόμαστε ότι οι άλλοι δεν ενδιαφέρονται πραγματικά για μας, ότι απλώς προσποιούνται και ότι είναι αναξιόπιστοι σύμμαχοι και φίλοι. Ίσως ακόμη θυμηθούμε εμπειρίες απο το παρελθόν όπου οι άλλοι δεν ενδιαφέρθηκαν για μας.

Μπορούμε να αμφισβητήσουμε αυτές τις σκέψεις αν αναλογιστούμε τα εξής:

 

Είναι πολύ φυσικό οι άνθρωποι να ενδιαφέρονται για τον εαυτό τους και ίσως να μη νοιάζονται για μένα όσο θα ήθελα εγώ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν με συμπαθούν καθόλου. Ίσως να υπάρχουν κάποια πράγματα επάνω μου που να μην τους αρέσουν. Τώρα που το σκέπτομαι, ούτε εμένα μου αρέσουν ορισμένα πράγματα επάνω τους. Αλλά ποιός είπε ότι πρέπει να μου αρέσουν τα πάντα επάνω τους και ότι σ' αυτούς πρέπει να αρέσουν τα πάντα σ' εμένα; Σε τελική ανάλυση, είμαστε άνθρωποι και οι άνθρωποι απογοητεύουν τους άλλους κατά καιρούς. Έτσι είναι η ζωή.

 

Ένας άλλος τρόπος αμφισβήτησης θα ήταν να εξετάσουμε τα δεδομένα:

 

Μπορεί ο άλλος να έχει περάσει μια δύσκολη μέρα και να μην καταλαβαίνει πώς νιώθω. Υπάρχει πιθανότητα να εκλαμβάνω τις πράξεις του ως υποτιμητικές ή περιφρονητικές χωρίς να υπάρχει τέτοια πρόθεση εκ μέρους του; Μήπως υπάρχει κάποιος εναλλακτικός τρόπος ερμηνείας των πράξεών του, πέρα απο το ότι αυτός δεν ενδιαφέρεται για μένα; Σε τελική ανάλυση, αν διαπιστώσω ότι με εκμεταλλεύεται ή ότι δεν δίνει δεκάρα για μένα, τότε ίσως να είμαι καλύτερα χωρίς αυτόν ή τουλάχιστον θα ήταν καλό να περιμένω λιγότερα απο αυτόν.

 

 

 

 

Απο το βιβλίο του P.Gilbert  "Ξεπερνώντας την κατάθλιψη"

Μάθημα Ζωής

Συνειδητά ή μη, όλοι μας αναζητάμε απαντήσεις και προσπαθούμε να μάθουμε τα μαθήματα ζωής. Παλεύουμε σώμα με σώμα με τους φόβους και τις ενοχές μας. Αναζητάμε ένα νόημα, αγάπη και δύναμη. Προσπαθούμε να καταλάβουμε το φόβο, την απώλεια και το χρόνο. Θέλουμε να ανακαλύψουμε ποιοι είμαστε και πώς μπορούμε να γίνουμε πραγματικά ευτυχισμένοι. Μερικές φορές αναζητάμε τα πράγματα αυτά στα πρόσωπα των αγαπημένων μας, στη θρησκεία, στο θεό ή όπου αλλού αυτά ενοικούν. Πολύ συχνά, όμως, στρέφουμε την αναζήτησή μας στα χρήματα, στην κοινωνική θέση, στην «τέλεια δουλειά» ή σε ανάλογους στόχους, για να ανακαλύψουμε στο τέλος ότι όχι μόνο στερούνται του νοήματος  που ελπίζαμε να βρούμε, αλλά και ότι είναι επιπλέον βάσανο. Ακολουθώντας αυτά τα απατηλά ίχνη χωρίς καμία βαθύτερη αντίληψη του νοήματός  τους, είναι αναπόφευκτο ότι θα μείνουμε με ένα συναίσθημα κενού, πιστεύοντας ότι το νόημα της ζωής είναι είτε ασήμαντο είτε ανύπαρκτο, ότι η αγάπη και η ευτυχία είναι απλά αυταπάτες.

Υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκουν το νόημα μέσα από τη μελέτη, την πνευματική ανύψωση ή τη δημιουργικότητα. Άλλοι το ανακαλύπτουν τη στιγμή που αντικρίζουν κατάματα τη δυστυχία ή ακόμη και τον ίδιο το θάνατο, όταν μαθαίνουν, για παράδειγμα, από τους γιατρούς τους ότι έχουν καρκίνο ή ότι τους μένουν μόνο έξι μήνες ζωής ή όταν βλέπουν αγαπημένα πρόσωπα να δίνουν μάχη για τη ζωή τους ή να απειλούνται από σεισμούς ή άλλες καταστροφές.

Οι άνθρωποι αυτοί έφτασαν στη μεθόριο της ζωής. Βρέθηκαν επίσης στις παρυφές μιας νέας ζωής και κοιτώντας το κακό κατάματα, αντιμετωπίζοντας τον ίδιο τον θάνατο άμεσα και ολοκληρωτικά, παραδόθηκαν εντελώς σ’ αυτό – και έκτοτε, με το μάθημα ζωής που πήραν, η εικόνα που είχαν γι αυτήν άλλαξε παντοτινά. Οι άνθρωποι αυτοί έπρεπε να αποφασίσουν μέσα στο σκοτάδι της απόγνωσής τους τι ήθελαν να κάνουν το υπόλοιπο της ζωής τους. Τα μαθήματα ζωής δεν είναι όλα ευχάριστα, όλοι όμως αντιλαμβάνονται ότι εμπλουτίζουν τον ιστό της ζωής.

Γιατί λοιπόν να περιμένει κανείς το τέλος της ζωής του για να μάθει αυτά που μπορεί να μάθει σήμερα;

 

 

 

Από το βιβλίο  της  E.Kubler-Ross «Μαθήματα Ζωής»

Η ανυπακοή

Ξέρω ότι μπορεί να θεωρηθεί προκατάληψη, όμως η αλήθεια είναι ότι εμένα με τρομάζουνν περισσότερο οι υπάκουοι παρά οι ανυπάκουοι. Ίσως λόγω κάποιας περίεργης ταύτισης με την ιστορία των χαινουσών πληγών του ταλαιπωρημένου πλανήτη μας, είχα πάντα την άποψη ότι οι μεγαλύτερες καταστροφές της ανθρωπότητας που προήλθαν απο ανθρώπινο χέρι, είχαν πάντα σχέση με άτομα που ισχυρίστηκαν ότι "μόνο να πειθαρχήσουν μπορούσαν" (στην καλύτερη περίπτωση, γιατί δεν βρήκαν το χρόνο ν' αναζητήσουν άλλη επιλογή).

 

Το καλό είναι αργό γιατί ανεβαίνει ανήφορο. Το κακό είναι γρήγορο γιατί κατεβαίνει κατήφορο.

 

Αλέξανδρος Δουμάς

 

Είναι αλήθεια ότι ούτε οι μεγάλοι αντιστασιακοί τα πήγαν πολύ καλά, όμως μπορούμε τουλάχιστον να παρηγορηθούμε μελετώντας τι έγινε με όσους ακολούθησαν, και πως επωφελήθηκαν άθελά τους απο τη γενναιότητα των πρώτων.

Όπως είδαμε, σύμφωνα με το μύθο, η ιστορία της ανθρωπότητας αρχίζει συμβολικά τη στιγμή που ο Αδάμ και η Εύα παραβαίνουν την εντολή του Θεού και τρώνε τον καρπό του απαγορευμένου δέντρου.

Κατά κάποιο τρόπο, εκεί κόβουν τον ομφάλιο λώρο που τους ενώνει μαζί του, σπάζουν τον αρχικό δεσμό με τη ζωή στον παράδεισο και μετατρέπονται σε άτομα.

Απο κει ώς εδώ, ο άνθρωπος συνεχίζει να εξελίσσεται σχεδόν πάντα χάρη σε πράξεις που πατάνε πάνω στον ίδιο δρόμο: της ανυπακοής. Εννοώ ότι η εξέλιξη της ανθρωπότητας έγινε δυνατή μόνο και μόνο επειδή κάποιοι άντρες και κάποιες γυναίκες τόλμησαν να πουν όχι....

 

Είπαν όχι....σε κάποια απαγόρευση της επιβεβλημένης εξουσίας.

Είπαν όχι....σε μια παράδοση που δεν γινόταν ν' αλλάξει.

Είπαν όχι....στις συνήθειες που ήταν επικίνδυνο να μην υιοθετήσεις.

Είπαν όχι....στην καθεστηκυία τάξη, η αντίσταση στην οποία ισοδυναμούσε με αυτοκτονία.

 

Και να έχουμε υπόψη μας ότι αυτή η συμβολική άρνηση δεν είναι αποκλειστικότητα της δικής μας κοινωνίας, διότι αυτό που αντιπροσωπεύουν ο Αδάμ και η Εύα στον εβραιο-χριστιανικό μύθο, ο Προμηθέας το συμβολίζει στην ελληνική μυθολογία. Ο ελληνικός πολιτισμός στηρίζει και αυτός ένα μέρος της προόδου του σε μια πράξη ανυπακοής.

 

Κλέβοντας τη φωτιά που ως τότε μόνο οι θεοί είχαν για να τη δώσει στους ανθρώπους, ο Προμηθέας ανοίγει το δρόμο προς την ανάπτυξη της γνώσης και των ανέσεων του ανθρώπου. Ακριβώς όπως ο Αδάμ και η Εύα, έτσι κι ο Προμηθέας τιμωρείται για την ανυπακοή του μένοντας αλυσοδεμένος στην αιωνιότητα.

Αλλά ο Προμηθέας δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος, είναι ένας ήρωας, και ίσως γι' αυτό δεν μετανιώνει, ούτε ζητάει συγγνώμη. Αντιθέτως δηλώνει περήφανα:

"Προτιμώ να μείνω αλυσοδεμένος σ' αυτό το βράχο, παρά να είμαι υπάκουος δούλος των θεών".

Η ελευθερία είναι μια πράξη ανυπακοής, όπως μας διδάσκει ο μύθος του Προμηθέα, και το πρώτο βήμα για τη γνώση του καλού και του κακού, όπως μας διδάσκει ο μύθος της Γραφής.

 

 

"Αν ένας άνθρωπος ξέρει μόνο να υπακούει, είναι σκλάβος. Αλλά αν ξέρει μόνο να είναι ανυπάκουος, είναι μνησίκακος και, - όσο κι αν φαίνεται ψέμα - , σε καμία απο τις δύο περιπτώσει δεν είναι ελεύθερος".

 

Για να βρούμε το θάρρος να απειθαρχήσουμε...

πρέπει να μπορούμε ν' αντέξουμε το ενδεχόμενο να μείνουμε μόνοι,

πρέπει να μη φοβόμαστε να κάνουμε λάθος,

πρέπει να έχουμε την ικανότητα να ξανρχίσουμε απο την αρχή αν είναι ανάγκη και,

πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να πληρώουμε το αντίτιμο της ανυπακοής μας.

 

 

 

 

Απο το βιβλίο του Χ. Μπουκάι "Απο την άγνοια στη Σοφία".

Η δύναμη της ανθρώπινης επαφής

Όταν κρατώ το βλέμμα μου προσηλωμένο στα υπαρξιακά δεδομένα της ζωής, δεν αντιλαμβάνομαι να υπάρχει ξεκάθαρο όριο ανάμεσα στους ασθενείς μου, εκείνους που υποφέρουν , και τον εαυτό μου, εκείνον που γιατρεύει. Οι συνηθισμένες περιγραφές ρόλων και οι χαρακτηρολογικές διαγνώσεις παρεμποδίζουν την θεραπεία αντί να τη διευκολύνουν.

Επειδή πιστεύω ότι το αντίδοτο για πολλές αγωνίες είναι και μόνο η ανθρώπινη επαφή, προσπαθώ να ζήσω μέσα στην ώρα που περνώ με τον ασθενή μου, χωρίς να εγείρω τεχνητά και άχρηστα τείχη. Μέσα στη διαδικασία της ψυχοθεραπείας είμαι για τον ασθενή μου ένας εξειδικευμένος αλλά όχι αλάθητος ξεναγός. Έχω ξανακάνει τη διαδρομή - στο προσωπικό μου εξερευνητικό ταξίδι αλλά και ξεναγώντας πολλούς άλλους.

Στη δουλειά μου με τους θεραπευόμενους πασχίζω πάνω απ' όλα να υπάρξει ανθρώπινη επαφή. Ακριβώς γι΄ αυτό είμαι αποφασισμένος να δρώ με καλή πίστη: δεν φοράω στολές ή κοστούμια. Δεν παρατάσσω τα πτυχία μου, τα ειδικά μου διπλώματα και τα βραβεία που έχω πάρει. Δεν προσποιούμαι ότι γνωρίζω πράγματα που δεν κατέχω. Δεν αρνούμαι ότι τα υπαρξιακά διλήμματα με αγγίζουν κι εμένα ως μέσα βαθιά. Δεν αρνούμαι ν' απαντήσω σε ερωτήσεις. Δεν κρύβομαι πίσω απο τον ρόλο μου. Και τέλος δεν κρύβω ότι είμαι κι εγώ άνθρωπος κι ότι έχω τις δικές μου ευάλωτες περιοχές.

 

 

Απο το βιβλίο του I.Yalom "Στον κήπο του επίκουρου"

Μια βόλτα γύρω απο τις θαυμαστές και επικίνδυνες ιδέες του Νίτσε

 

 

Ακούμε τη ζωή που μας καλεί να ξεφύγουμε απ' την υποταγή και να μεγαλώσουμε, αλλά όσο ζούμε μες στην άγνοια, ούτε το θέλουμε ούτε και το τολμάμε.

Σ΄αυτό, βοηθάει η απειλή που επικρεμάται πάνω απ' τα κεφάλια μας:

 

Πρόσεχε να μην απομακρυνθείς απο το κοπάδι...

Το κόστος - μας το έχουν πει χίλιες φορές - θα είναι δυσβάστακτο:

μοναξιά, περιφρόνηση, καθόλου αγάπη, καμιά προστασία, εγκατάλειψη...

 

Έτσι αρχίζουμε να βαδίζουμε γεμάτοι φόβο, πρώτον γιατί δεν γνωρίζουμε τη δύναμή μας, και δεύτερον γιατί μας συντροφεύει το επώδυνο προαίσθημα ότι αν ανοίξουμε πολύ τα μάτια, μια μέρα θα ανακαλύψουμε ότι ορισμένοι απ' όσους θεωρούσαμε προστάτες μας, δεν ήταν στ' αλήθεια φίλοι.

 

 

Ο άνθρωπος που αναζητά, προσπαθεί να ζει χωρίς αυταπάτες, και ίσως γι' αυτό απομακρύνεται απο τους προστάτες.

Η Μόνικα Καβαγιέ μας το εξηγεί στην Ανακτημένη σοφία:

 

"Οι άνθρωποι που αναζητούν, φτάνοντας στο τρίτο στάδιο παύουν να ανήκουν στο κοπάδι και δεν παραπέμπουν πια στην καμήλα, αλλά μάλλον θυμίζουν το "λιοντάρι" που περιγράφει ο Νίτσε στο Τάδε Έφη Ζαρατούστρα.

 

Τυχαία, ένα λιοντάρι διασταυρώνεται μ' ένα άλλο λιοντάρι. Κοιτάζονται με συνενοχή, αναγνωρίζονται, σέβεται το ένα την αξιοπρέπεια του άλλου. Δεν υπάρχει χώρος για κολακείες ούτε για φθόνο.

Ίσως να παίξουν, να παλέψουν, να θαυμάσουν τη δύναμή τους, ίσως να τρέξουν προς την ίδια κατεύθυνση απολαμβάνοντας την κοινή τους ομορφιά, την αμοιβαία και σιωπηλή τους συνεννόηση. Όμως, σύντομα θα χωρίσουν.

 

Συχνά, αυτός που ζει μέσα στην άγνοια θαυμάζει κρυφά τα δυο "λιοντάρια", αλλά τα λοιδωρεί φανερά για την ελευθερία, τη μοναξιά και την ανεξαρτησία τους.

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν δύο καταστάσεις που βγάζουν με τη βία τους αδαείς απο το βαθύ τους ύπνο - καταστάσεις που δυσκολεύονται πολύ να ανεχτούν: η μια είναι αυτή η αίσθηση αμφισβήτησής τους απο τον ίδιο τους τον εαυτό, όταν τύχει και τους αγγίξει το βλέμμα του ανθρώπου που αναζητά, και η άλλη έχει να κάνει μ' αυτόν τον καθρέφτη που τους επιστρέφει τη μέτρια εικόνα τους. Είναι σχεδόν νόμος, ότι λίγοι ανέχονται στους άλλους κάτι που απαγορεύουν στον εαυτό τους.

Ο άνθρωπος που αναζητά, το παρατηρεί. Αντιλαμβάνεται και τον απασχολεί το ότι, όσο εξελίσσεται, οι αδαείς τον κοιτάζουν καχύποπτα και αποστασιοποιημένα.

 

"Τώρα πια, κανείς δεν σου χαϊδεύει το κεφάλι.

Κι ούτε λέξη για έναν ώμο ν' ακουμπήσεις.

Ελάχιστοι σε πλησιάζουν.

Κι αυτοί, όμως, αργά ή γρήγορα, θα σε κατηγορούν

που είσαι αυτό που είσαι και όχι αυτό που ήσουν".

 

 

 

 

 

 

 

Απο το βιβλίο του Χ.Μπουκάι "Απο την άγνοια στη σοφία"

Το μαγαζί της αλήθειας

Ο άνθρωπος περπατούσε σ’ εκείνα τα σοκάκια της επαρχιακής πόλης. Είχε χρόνο, και γι’ αυτό κοντοστεκόταν για λίγο μπροστά σε κάθε βιτρίνα, σε κάθε κατάστημα, σε κάθε πλατεία. Στρίβοντας σε μία γωνία βρέθηκε άξαφνα μπροστά σε ένα ταπεινό κατάστημα που η ταμπέλα του ήταν λευκή. Περίεργος, πλησίασε στη βιτρίνα και κόλλησε το πρόσωπο στο κρύσταλλο για να καταφέρει να δει μέσα στο σκοτάδι…το μόνο που φαινόταν ήταν ένα αναλόγιο μ’ ένα χειρόγραφο καρτελάκι που έγραφε:

Το μαγαζί της αλήθειας

Ο άνθρωπος έμεινε έκπληκτος. Σκέφτηκε ότι, αν και διέθετε ανεπτυγμένη φαντασία, του ήταν αδύνατον να φανταστεί τι μπορεί να πουλούσαν.

Μπήκε.

Πλησίασε την κοπέλα που στεκόταν στον πρώτο πάγκο και τη ρώτησε:
«Συγγνώμη. Είναι αυτό το μαγαζί της αλήθειας;»
«Μάλιστα κύριε. Τι λογής αλήθεια θέλετε; Αλήθεια μερική, αλήθεια σχετική, αλήθεια στατιστική, πλήρη αλήθεια;»
Ώστε, λοιπόν, πουλούσαν αλήθεια. Ποτέ δεν είχε φανταστεί ότι ήταν δυνατόν κάτι τέτοιο. Να πηγαίνεις σ’ ένα μέρος και να παίρνεις την αλήθεια, ήταν υπέροχο.

«Θέλω πλήρη αλήθεια» αποκρίθηκε ο άνθρωπος χωρίς ταλάντευση.

«Είμαι τόσο απηυδισμένος από τα ψέματα και τις πλαστογραφίες» σκέφτηκε. «Δεν θέλω άλλες γενικεύσεις, ούτε δικαιολογίες, δεν θέλω απάτες ούτε κοροϊδίες.»

«Απόλυτη αλήθεια!» διόρθωσε.
«Μάλιστα κύριε. Ακολουθήστε με.»

Η κοπέλα συνόδευσε τον πελάτη σ’ ένα άλλο μέρος του καταστήματος και, δείχνοντας έναν πωλητή με αυστηρό ύφος, είπε:

«Ο κύριος θα σας εξυπηρετήσει».
Ο πωλητής πλησίασε και περίμενε τον πελάτη να μιλήσει.
«Ήρθα ν’ αγοράσω την απόλυτη αλήθεια.»
«Αχά. Συγγνώμη, αλλά γνωρίζετε την τιμή;»
«Όχι. Πόσο κοστίζει;» αποκρίθηκε τυπικά. Στην πραγματικότητα, ήξερε ότι θα πλήρωνε όσο όσο για να έχει όλη την αλήθεια.
«Για όλη την αλήθεια» είπε ο πωλητής, «το αντίτιμο είναι ότι ποτέ πια δεν θα έχετε την ησυχία σας.»

Ένα ρίγος διέτρεξε τη ράχη του ανθρώπου. Ποτέ δεν είχε φανταστεί ότι το κόστος θα ήταν τόσο υψηλό.

«Ευ-ευχαριστώ…Συγγνώμη…» ψέλλισε.
Έκανε μεταβολή και βγήκε από το κατάστημα κοιτώντας το έδαφος.
Ένιωσε λίγο θλιμμένος όταν κατάλαβε ότι δεν ήταν ακόμα προετοιμασμένος για την απόλυτη αλήθεια, ότι ακόμα χρειαζόταν ορισμένα ψέματα για να βρίσκει ανάπαυση, ορισμένους μύθους  και  εξιδανικεύσεις για να καταφεύγει, ότι ήθελε κάποιες δικαιολογίες για να μην αντιμετωπίζει τον ίδιο του τον εαυτό…
«Ίσως αργότερα» σκέφτηκε.

 «Ντεμιάν. Κάτι που για μένα είναι επωφελές, δεν είναι απαραιτήτως επωφελές και για κάποιον άλλον. Μπορεί, δικαίως, κάποιος να πιστεύει ότι το αντίτιμο για κάποιο αγαθό είναι πάρα πολύ υψηλό. Είναι θεμιτό ο καθένας να αποφασίζει μόνος του τι αντίτιμο θέλει να πληρώσει σε αντάλλαγμα για κάτι που παίρνει, και είναι λογικό ο καθένας να επιλέγει τη στιγμή για να πάρει αυτό που ο κόσμος του προσφέρει, είτε αυτό είναι η αλήθεια, είτε κάποιο άλλο ¨όφελος¨».

Εγώ, δεν ήξερα τι να πω.
Και ο Χόρχε πρόσθεσε:

«Υπάρχει ένα παλιό αραβικό ρητό που λέει:

‘Για να μπορέσεις να ξεφορτώσεις ένα φορτίο χαλβά
Το πιο σημαντικό πράγμα είναι να έχεις δοχεία
Για να τοποθετήσεις το χαλβά’.

………με τη σοφία και την αλήθεια

ισχύει το ίδιο, όπως με το χαλβά....»

 

 

 

Από το βιβλίο του Χ.Μπουκάι   «Να σου πω μια ιστορία»

Το δώρο της θεραπείας

Πολλές φορές αναρωτιέμαι για την αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας στις ζωές των ανθρώπων που με επισκέπτονται. Αγωνιώ, παλεύω, επαναπροσδιορίζω στόχους, προσδοκίες, ελπίδες και συνεχώς  αμφισβητώ τα αποτελέσματα των θεραπειών. Χάνομαι μέσα σε έναν εγωιστικό λαβύρινθο σκέψεων και συναισθημάτων, μέχρι που έρχονται οι συνοδοιπόροι μου (δεν θα πω πελάτες), να μου υπενθυμίσουν με ένα τρόπο γνήσιο το δώρο της θεραπείας!

Παραθέτω ένα κείμενο που μου έδωσε η Κατερίνα, για το νόημα της ζωής και την ευχαριστώ βαθύτατα γιατί με τον τρόπο της συνετέλεσε χωρίς να το ξέρει στην εδραίωση της πίστης μου στον καθοριστικό ρόλο που μπορεί να έχει η ψυχοθεραπεία στις ζωές των ανθρώπων.

"Το νόημα της ζωής μου;

Αν και ποτέ δεν το έχω απαντήσει στον εαυτό μου, ούτε καν το έχω ρωτήσει και όταν τον έχω ρωτήσει. Σκατά, καμιά απάντηση.

Στην φάση που είμαι αυτή τη στιγμή θα μπορούσα να πω ότι πολύ μεγάλο νόημα για μένα έχει το να με μαθαίνω μέρα με την μέρα, να ανακαλύπτω πτυχές μου κρυμμένες βαθιά που άλλες τις ξέρω και άλλες ούτε που τις έχω γνωρίσει ακόμα, να με αποδέχομαι και να με  αγαπάω σε όλες μου τις εκδοχές, να με συγχωρώ με τις αποτυχίες μου, αλλά πάνω απ' όλα να με μάθω.

Σ'αυτό το ταξίδι μου που δεν ξέρω το τέλος του ποιό θα είναι και να σου πω την αλήθεια δεν το σκέφτομαι κιόλας, αυτό που νιώθω και ζω για πρώτη φορά για κάτι τόσο προσωπικό, είναι η διαδρομή που έχω επιλέξει μαζί σου, και που θα μου μείνει αξέχαστη και μοναδική. Μέσα απο αυτήν την διαδρομή σιγά σιγά πιστεύω ότι θα βρω τον θησαυρό μου και την ευτυχία μου.

Αν είσαι αληθινή..... ελπίζεις, χαίρεσαι, εκτιμάς, πέφτεις, σηκώνεσαι, πονάς ,γελάς, προχωράς παρακάτω, αγαπάς. Μέσα απ' αυτά τα συναισθήματα που βιώνεις, βγάζεις κάποιο νόημα. Οτι είσαι άνθρωπος και θέλεις να ζήσεις να χαρείς να γευτείς τη ζωή. Όλα αυτά τα λεπτά της ζωής σου να τα κάνεις να αποκτάνε νόημα για σένα και μόνο, ό,τι κι αν είναι αυτό. Να βρίσκεις στιγμές που θα σε κάνουν ευτυχισμένη. Δεν την ήξερα αυτή τη λέξη, χρόνια έμεινε μακριά μου, εγώ την είχα διώξει φαίνεται.

Ζω και αναπνέω για να με δω πως θα φτιάξω μια ζωή που αξίζει για να την ζεις. Αν το θέλω, αυτό είναι το νόημά μου εμένα. Να γουστάρω να φτιάξω τη ζωή που θέλω και όποιος θέλει να βαδίσει πλάι μου. Είναι τόσο απλό αυτό που θέλω όσο και δύσκολο μέσα σ' όλα αυτά τα σκατά που μας έρχονται συνέχεια, αλλά βαθιά μέσα μου ελπίζω και εύχομαι για το καλύτερό μου.....και αν πάλι δεν έρθουν τα καλύτερα, δεν πειράζει. Θα έρθουν άλλα για να μάθουμε και κάτι άλλο ακόμα......

Αυτό που πιστεύω για το νόημα της ζωής, βρίσκεται σε πολύ απλά πράγματα. Αν πετύχει το άθροισμα των συναισθημάτων σε συνδιασμό με τις πράξεις σου, τις επιλογές και τις επιθυμίες σου, θέλω να πιστεύω ότι πέτυχε......!

 

                                                              Σ'ευχαριστώ πολύ Κατερινάκι! (Δήμητρα)

Οι "άρρωστοι" γονείς

Ε. Σεξουαλική Βία

Το έσχατο όριο οικογενειακής βίας είναι όταν ένας απο τους γονείς διαπράττει αιμομιξία (συνήθως ο πατέρας προς την κόρη, ή την θετή κόρη). Το παιδί βιάζεται σε ό,τι πιο μύχιο κρύβει μέσα του, δεν μπορεί πουθενά να βρει καταφύγιο.

Η βία υποβόσκει παντού, είναι διάχυτη στην ατμόσφαιρα της οικογεναιακής εστίας, το παιδί δέχεται απο παντού ενοχικά μηνύματα: "Αν δεν το κάνεις δεν θα σε αγαπούν πια", "Αν αρνηθείς, θα στεναχωρηθώ και θα είμαι δυστυχισμένος", "Θα κάνω κακό σε όλους σας, σε σένα, στην μαμά και στον μικρό σου αδερφό", "Αν μιλήσεις, θα με βάλουν φυλακή και θα φταις εσύ...."

Συχνά είναι συνένοχη και η μάνα, είτε παθητικά είτε ενεργητικά ("Αν αρνηθείς, θα το πληρώσουμε όλοι μας").

Ας ακούσουμε μια νεαρή ασθενή μας, 16 χρόνων, που υπήρξε θύμα βιασμού απο τον θετό πατέρα της: "Δεν ξέρω ποιό τρόπο να βρω για να αντιδράσω. Αν δεχτώ, σιχαίνομαι μετά τον εαυτό μου, νιώθω ότι είμαι ανώμαλη. Αν αρνηθώ, με κατηγορεί ότι είμαι κακιά και κομπλεξική. Αν του αντισταθώ, με εκδικείται ξεσπώντας στην μητέρα μου και στον μικρό μου αδερφό. Αισθάνομαι ότι η μητέρα μου προτιμά να ενδώσω...."

Τα παιδιά που υπήρξαν  θύματα σεξουαλικής κακοποίησης φέρουν σοβαρά τραύματα στην αυτοεκτίμησή τους, παρουσιάζουν ψυχικές διαταραχές, η προσωπικότητά τους είναι εντελώς "σκόρπια".

 

 

"Σκόρπια" προσωπικότητα και αυτοεκτίμηση.

 

Τα άτομα αυτά είναι πολύ ασταθή στους ερωτικούς δεσμούς τους: δυσκολεύονται πολύ να κάνουν φυσιολογική σχέση με κάποιον, είναι υπερευαίσθητα σε οτιδήποτε θυμίζει απόρριψη ή εγκατάλειψη.

Αν δεχτούν κάποια επίπληξη ή κατάκριση, αν βιώσουν έναν χωρισμό, θα πέσουν σε απόγνωση, οι αντιδράσεις τους θα είναι απρόβλεπτες, συχνά εναντίον του εαυτού τους: κάνουν απόπειρες αυτοκτονίας, αυτοτιμωρούνται(καίγονται με τσιγάρα, ή χαρακώνουν το δέρμα τους με ξυράφι).

Οι ψυχίατροι γνωρίζουν πολλές τέτοιες περιπτώσεις με σοβαρές διαταραχές άγχους και κατάθλιψης.

Η ψυχοθεραπεία είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τους ασθενείς αυτούς, είναι εξαιρετικά ευάλωτοι και αδύναμοι, έχουν πολύ κακή εικόνα για τον εαυτό τους.

Η αυτοεκτίμησή τους είναι καταρρακωμένη, σιχαίνονται τον εαυτό τους, το σώμα τους, τις αντιδράσεις τους, τα συναισθήματά τους. Η αυτοεκτίμησή τους είναι τόσο κλονισμένη που δυσκολεύονται πολύ να κάνουν σχέση, και την παραμικρή ακόμη απομάκρυνση του συντρόφου τους την βιώνουν σαν απόρριψη. Οι έρευνες λένε ότι τα άτομα αυτά θα πρέπει να έχουν βιώσει στην παιδική τους ηλικία, είτε έλλειψη αγάπης σε μεγάλο βαθμό είτε κάποια κακοποίηση ή άμεση σεξουαλική βία.




Απο το βιβλίο C. Andre & F. Lelord "Η αυτοεκτίμηση - μάθε να αγαπάς τον εαυτό σου"

Οι "άρρωστοι" γονείς

Δ. Σωματική Βία

Οι γονείς αυτοί, συχνά  για λόγους που οφείλονται σε δικές τους οδυνηρές παιδικές εμπειρίες, δεν μπορούν να συγκρατήσουν τα βίαια ξεσπάσματά τους στα παιδιά. Το οικογενειακό περιβάλλον γίνεται επικίνδυνο για το παιδί και ανεξέλεγκτο, όπως και στην περίπτωση των αλκοολικών. Το παιδί καταγράφει στον ψυχισμό  του ότι πουθενά δεν μπορεί να είναι ασφαλές, ό,τι και αν κάνει το ίδιο. Και, πολύ χειρότερα, ότι φταίει και εκείνο για όσα συμβαίνουν.

Ένας ασθενής που υπήρξε στα παιδικά του χρόνια θύμα βίας, μας λέει:

" Όταν ήμουν μικρός, πίστευα ότι ο πατέρας μου με χτυπούσε γιατί ήμουν κακός. Ποτέ δεν χτυπούσε την αδελφή μου, έτσι νόμιζα ότι έφταιγα πάντα εγώ, ότι δεν ήμουν άξιος για τίποτα, ότι το ξύλο ήταν η τιμωρία που μου άξιζε".

Όταν ο άλλος γονιός παραμένει απαθής μπροστά στη βία, γίνεται συνένοχος και το παιδί διαμορφώνει μέσα του την πεποίθηση ότι δεν αξίζει, ότι και μόνο που ζει και αναπνέει κάνει τους άλλους να του επιτίθενται. Οι ψυχολόγοι ονομάζουν την περίπτωση αυτή "οικογενειακό ολοκαύτωμα".

Η αυτοεκτίμηση του παιδιού δοκιμάζεται ανεπανόρθωτα, αμφιβάλλει για την αξία του, έχει την τάση να αυτοτιμωρείται....."αφού οι ίδιοι μου οι γονείς δεν προστάτεψαν τη σωματική μου ακεραιότητα, σημαίνει ότι δεν αξίζω.....".

 

 

 

Απο το βιβλίο C. Andre & F. Lelord "Η αυτοεκτίμηση - μάθε να αγαπάς τον εαυτό σου"

 

 

 

 

 

Οι "άρρωστοι" γονείς

Γ. Λεκτική Βία

Οι γονείς που ανήκουν σ' αυτή την κατηγορία είναι ειδικοί στο να προσβάλλουν και να υποτιμούν τα παιδιά τους, με σκληρές και αναίσχυντες παρατηρήσεις για τα λάθη τους, για τα αδύνατα σημεία τους, ακόμη και για ορισμένα σωματικά χαρακτηριστικά τους. 'Αλλη εκδοχή  παρόμοιας συμπεριφοράς γονέων είναι να τα ειρωνεύονται και να τα χλευάζουν για ορισμένες παιδιάστικες επιδόσεις τους. Η λεκτική βία παρουσιάζεται όταν:

• Η στάση του παιδιού δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που προσδοκούν οι γονείς. Στον ψυχισμό του παιδιού αυτό που καταγράφεται είναι η εγκατάλειψη . Αν δεχτούν  κάποια επίπληξη ή κατάκριση, αν βιώσουν έναν χωρισμό, θα πέσουν σε απόγνωση, οι αντιδράσεις τους θα είναι απρόβλεπτες, συχνά εναντίον του εαυτού τους: κάνουν απόπειρες αυτοκτονίας, αυτοτιμωρούνται (καίγονται με τσιγάρα ή χαρακώνουν το δέρμα του με ξυράφι). Οι ψυχίατροι γνωρίζουν πολλές τέτοιες περιπτώσεις, με σοβαρές διαταραχές, άγχος και κατάθλιψη. Η ψυχοθεραπεία είναιιδιαίτερα δύσκολη για τους ασθενείς αυτούς, είναι εξαιρετικά ευάλωτοι και αδύναμοι, έχουν πολύ κακή εικόνα για τον εαυτό τους. Η αυτοεκτίμησή τους είναι καταρρακωμένη, σιχαίνονται τον εαυτό τους, το σώμα τους, τις αντιδράσεις τους, τα συναισθήματά τους. Η αυτοεκτίμησή τους είναι τόσο κλονισμένη που δυσκολεύονται πολύ να κάνουν σχέση. Και την παραμικρή ακόμη απομάκρυνση του συντρόφου τους την βιώνουν σαν απόρριψη. Η αυτοεκτίμησή τους κρέμεται απο μια κλωστή και έτσι καταρρέουν εντελώς. Οι έρευνες λένε ότι τα άτομα αυτά θα πρέπει να έχουν βιώσει στην παιδική τους ηλικία  είτε έλλειψη αγάπης σε μεγάλο βαθμό είτε κάποια κακοποίηση ή άμεση σεξουαλική βία.

Απο το βιβλίο C. Andre & F. Lelord "Η αυτοεκτίμηση - μάθε να αγαπάς τον εαυτό σου"

Οι "άρρωστοι" γονείς

Β. Οι Αλκοολικοί

Οι γονείς αυτοί, πολύ συχνά, εκτονώνονται στα παιδιά τους, ξεσπούν σε αυτά  άλλοτε τις καταθλιπτικές τους κρίσεις, άλλοτε πάλι τον θυμό τους. Η δική τους αρρώστια δεν τους επιτρέπει να δώσουν προσοχή στις ανάγκες και στον ψυχισμό του παιδιού. Είναι τόσο αδύναμο και ευάλωτοι οι ίδιοι, εξουθενωμένοι ψυχικά και σωματικά, που και μόνο απο την εικόνα τους η αυτοεκτίμηση του παιδιού αποδυναμώνεται. Όπως έλεγε μια ασθενής μας:

"Μου ήταν αδύνατο να πιστέψω ότι έχω κάποια αξία απο τη στιγμή που έβλεπα τα χάλια της μητέρας μου".

Συχνά, τα παιδιά με αλκοολικούς γονείς δημιουργούν μέσα τους ενοχές, ότι εκείνα ευθύνονται για την κατάστασή τους: "Ίσως να φταίω εγώ που θυμώνει έτσι, ίσως να φταίω εγώ που νιώθει δυστυχισμένος και θέλει να πίνει..." Η ατμόσφαιρα στο σπίτι, όπου ένας απο τους γονείς είναι αλκοολικός, είναι χαοτική για το παιδί. Οι αντιδράσεις του γονιού είναι απρόβλεπτες.

Κάποια ασήμαντη παιδική απροσεξία μπορεί να περάσει εντελώς απαρατήρητη, ακόμη και να γελάσουν με αυτήν....και κάποια άλλη στιγμή που το παιδί είναι απολύτως ήσυχο και δεν κάνει τίποτα, να ξεσπάσουν ξαφνικά επάνω του με θυμό.

Οι οικογένειες με αλκοολικούς γονείς κρατούν καλά το μυστικό τους, δεν μιλούν γι αυτό και έτσι τα παιδιά νιώθουν ντροπή και δεν εμπιστεύονται τους μεγάλους.

Υπάρχουν παιδιά που καταφέρνουν να αντισταθούν σε αυτό το νοσηρό περιβάλλον. Απο έρευνες που έγιναν γνωρίζουμε ότι το 20% των παιδιών καταφέρνουν να διασώσουν την ψυχική τους ισορροπία, την αυτοεκτίμησή τους, εφαρμόζοντας ειδική τακτική κυριαρχίας στο περιβάλλον τους. Απο πολύ νωρίς αποκτούν ανεξαρτησία και ωριμότητα, αφοσιώνονται στα μαθήματά τους και έχουν εξαιρετικές επιδόσεις, ενώ εγκαταλείπουν πολύ γρήγορα το σπίτι των γονιών. Πολλές φορές, βέβαια, η υπερβολική τους προσπάθεια μπορεί να οδηγήσει αργότερα σε άλλου είδους προβλήματα, όπως εξηγεί μια νεαρή γυναίκα:

"Ο πεθερός μου ήταν αλκοολικός. Ο άντρας μου κατάφερε απο νεαρή ηλικία, να ξεπεράσει το πρόβλημα, ωρίμασε γρήγορα και ανέλαβε τις ευθύνες του. Απο μικρός είχε πάρει τους γονείς του υπό την προστασία του κατα κάποιο τρόπο, μια και η μητέρα του υπέφερε απο κατάθλιψη. Όταν γύριζε απο το σχολείο την έβρισκε ξαπλωμένη στα σκοτεινά, το σπίτι άνω κάτω και ο πατέρας του να λείπει στο καφενείο. Φρόντιζε εκείνος τη μικρή του αδελφή, συγύριζε το σπίτι και έπειτα διάβαζε τα μαθήματά του.....Όταν ο πατέρας γύριζε σπίτι, ο μικρός αναλάμβανε την υπεράσπιση της οικογένειας, γιατί το ξύλο και η βία ήταν στην ημερήσια διάταξη....

Όταν γνώρισα τον άντρα μου, μου μίλησε μία φορά μόνο γι αυτά που είχε περάσει και δεν ξαναμίλησε ποτέ. Καταλαβαίνω όμως ότι έχουν μείνει μέσα του τραύματα για πάντα. Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να αγωνιά αν όλα πάνε καλά, μήπως χρειάζεται κάτι στο σπίτι, λες και τον κατατρέχει πάντα το άγχος που είχε μικρός, να φροντίζει για τα πάντα: "πληρώσαμε τους λογαριασμούς; διάβασαν τα παιδιά; μήπως χάλασε κάτι στο σπίτι να το φτιάξουμε;"

"Είναι πολύ καλός σύζυγος και πατέρας, όμως δεν μπορεί να νιώσει εσωτερική γαλήνη, δεν έχει αρκετή φαντασία. Όποτε του μιλώ γι' αυτό δείχνει να μην καταλαβαίνει τί του λέω. Προσπαθώ με ήρεμο τρόπο να τον κάνω να νιώσει γαλήνιος, χαλαρός, να μην έχει έγνοια για τίποτα. Είναι πολύ δύσκολο γι' αυτόν!"

 

Απο το βιβλίο C. Andre & F. Lelord  "Η αυτοεκτίμηση - μάθε να αγαπάς τον εαυτό σου"

Οι "άρρωστοι" γονείς

Α.  Αυταρχικοί Εισβολείς

Οι γονείς αυτοί είναι πεπεισμένοι ότι μόνο εκείνοι γνωρίζουν τί είναι καλό για το παιδί τους και δεν του αφήνουν καμιά πρωτοβουλία. Μόλις προβάλει αντίρρηση, του δημιουργούν ενοχές ή του κάνουν ψυχολογικό εκβιασμό ("είναι για το δικό σου καλό". Ακόμη και όταν το παιδί μεγαλώνει, εξακολουθεί να υφίσταται την εισβολή των γονιών του  κάθε στιγμή στην καθημερινή ζωή του, στις επιλογές που κάνει για τη ζωή του.

Καταλαβαίνουμε βέβαια, πόσο σοβαρή επίπτωση έχει αυτό στην αυτοεκτίμησή του. Είναι πεπεισμένο ότι είναι εντελώς ανίκανο για όλα, χωρίς τη βοήθεια των γονιών του, και κινδυνεύει να περάσει αργότερα απο την υποταγή στους γονείς στη συζυγική υπποταγή. Ας ακούσουμε τη μαρτυρία του Φρανσουά, 42 χρόνων, καθηγητή σχεδίου:

"Χρειάστηκα δεκαοκτώ χρόνια για να ενηλικιωθώ και σαράντα για να απελευθερωθώ απο την καταπίεση της μητέρας μου!

Βέβαια, χρειάστηκα χρόνια ολόκληρα ψυχοθεραπείας και ειδική αγωγή με αντικαταθλιπτικά....Αναρωτιέμαι μήπως, τελικά, η πραγματική δυστυχία μου ήταν ότι ήμουν μοναχογιός : η πιο σκληρή δοκιμασία της ζωής μου ήταν η μητέρα μου....Εκείνη αγόραζε τα πάντα, τα ρούχα που θα φορούσα και κάθε πρωί, ανάλογα με τον καιρό, μου επέβαλλε τι θα φορέσω. Όποτε πρόβαλλα κάποια αντίρρηση - πράγμα που έκανα σπάνια- κυρίως στην εφηβεία, όπου είχα κάποιες συγκεκριμένες προτιμήσεις, μου απαντούσε ότι είχα πολύ κακό γούστο και επηρεαζόμουν απο τους άλλους. Αργότερα έκανε έλεγχο στις παρέες μου, πού θα πήγαινα και με ποιούς. Μπαινόβγαινε ελεύθερα στο δωμάτιό μου, μέρα - νύχτα, διάβαζε τα γράμματά μου, χωρίς να με ρωτήσει....Δεν τόλμησα ποτέ να κάνω μια ερωτική σχέση, γιατί στην ιδέα και μόνοΟι γονείς αυτοί είναι πεπεισμένοι ότι μόνο εκείνοι γνωρίζουν τί είναι καλό για το παιδί τους και δεν του αφήνουν καμιά πρωτοβουλία. Μόλις προβάλει αντίρρηση, του δημιουργούν ενοχές ή του κάνουν ψυχολογικό εκβιασμό ("είναι για το δικό σου καλό". Ακόμη και όταν το παιδί μεγαλώνει, εξακολουθεί να υφίσταται την εισβολή των γονιών του  κάθε στιγμή στην καθημερινή ζωή του, στις επιλογές που κάνει για τη ζωή του.

Καταλαβαίνουμε βέβαια, πόσο σοβαρή επίπτωση έχει αυτό στην αυτοεκτίμησή του. Είναι πεπεισμένο ότι είναι εντελώς ανίκανο για όλα, χωρίς τη βοήθεια των γονιών του, και κινδυνεύει να περάσει αργότερα απο την υποταγή στους γονείς στη συζυγική υπποταγή. Ας ακούσουμε τη μαρτυρία του Φρανσουά, 42 χρόνων, καθηγητή σχεδίου:

"Χρειάστηκα δεκαοκτώ χρόνια για να ενηλικιωθώ και σαράντα για να απελευθερωθώ απο την καταπίεση της μητέρας μου!

Βέβαια, χρειάστηκα χρόνια ολόκληρα ψυχοθεραπείας και ειδική αγωγή με αντικαταθλιπτικά....Αναρωτιέμαι μήπως, τελικά, η πραγματική δυστυχία μου ήταν ότι ήμουν μοναχογιός : η πιο σκληρή δοκιμασία της ζωής μου ήταν η μητέρα μου....Εκείνη αγόραζε τα πάντα, τα ρούχα που θα φορούσα και κάθε πρωί, ανάλογα με τον καιρό, μου επέβαλλε τι θα φορέσω. Όποτε πρόβαλλα κάποια αντίρρηση - πράγμα που έκανα σπάνια- κυρίως στην εφηβεία, όπου είχα κάποιες συγκεκριμένες προτιμήσεις, μου απαντούσε ότι είχα πολύ κακό γούστο και επηρεαζόμουν απο τους άλλους. Αργότερα έκανε έλεγχο στις παρέες μου, πού θα πήγαινα και με ποιούς. Μπαινόβγαινε ελεύθερα στο δωμάτιό μου, μέρα - νύχτα, διάβαζε τα γράμματά μου, χωρίς να με ρωτήσει....Δεν τόλμησα ποτέ να κάνω μια ερωτική σχέση, γιατί στην ιδέα
 ότι θα έπρεπε να απαντήσω με το νι και με το σίγμα στην ανάκριση της μητέρας μου, ένιωθα να παραλύω.

"Οταν άρχισα να δουλεύω, επέμενε ότι έπρεπε να εξακολουθήσω να μένω μαζί τους, παρότι ήμουν οικονομικά ανεξάρτητος. Υπάκουσα, γιατί είχα πλέον πειστεί ότι ήμουν ανίκανος να κάνω οτιδήποτε μόνος μου. Το χειρότερο απο όλα όμως ήταν πως, ενώ εκείνη με έπνιγε και με έκανε να ασφυκτιώ, με κατηγορούσε στη συνέχεια για ανωριμότητα, για αναποφασιστικότητα και για αδυναμία....Τη μέρα που αποφάσισα πια να εγκαταλείψω το σπίτι των γονιών μου, τότε χρησιμοποίησε όλα τα δυνατά μέσα : απειλές, εκβιασμούς, απόπειρες αυτοκτονίας, ψυχιατρική κλινική, επιθετικές σκηνές στο τηλέφωνο και μέσα στον δρόμο. Όμως είχα πάρει πια την απόφασή μου. Παρέμεινα σταθερός και δεν το μετάνιωσα".

Απο το βιβλίο C.Andre & F.Lelord "Η αυτοκτίμηση - μάθε να αγαπάς τον ευατό σου"

Αναζητώντας τον Βούδα

Ο Βούδας τριγυρνούσε στον κόσμο για να συναντήσει όσους αυτοαποκαλούνταν μαθητές του, και να τους μιλήσει για την αλήθεια.

Στο πέρασμά του, οι άνθρωποι που πίστευαν στο λόγο του έτρεχαν κατά εκατοντάδες να τον ακούσουν, να τον αγγίξουν ή να τον δουν, σίγουρα για μία και μοναδική φορά στη ζωή τους.

Τέσσερις μοναχοί που έμαθαν ότι ο Βούδας θα βρισκόταν στην πόλη Βαάλι, φόρτωσαν τα μουλάρια τους και ξεκίνησαν το ταξίδι που θα διαρκούσε, αν όλα πήγαιναν καλά, κάμποσες εβδομάδες.

Ο ένας δεν ήξερε καλά το δρόμο για το Βαάλι και ακολουθούσε τους άλλους.

Ύστερα απο τρεις μέρες πορεία τους έπιασε μεγάλη καταιγίδα. Οι μοναχοί έτρεξαν ν' αναζητήσουν καταφύγιο σ' ένα χωριό ώσπου να περάσει η καταιγίδα.

Ο τελευαταίος, όμως, δεν έφτασε στον οικισμό και αναγκάστηκε να καταφύγει στο σπίτι ενός βοσκού, στα περίχωρα. Ο βοσκός τού πρόσφερε ρούχα, στέγη και φαγητό για να περάσει τη νύχτα.

Το επόμενο πρωί, όταν ο μοναχός ετοιμαζόταν να φύγει, πήγε ν' αποχαιρετήσει τον βοσκό. Όταν πλησίασε στο μαντρί είδε ότι με την καταιγίδα τα πρόβατα είχαν σκορπίσει κι ο βοσκός πάσχιζε να τα συγκεντρώσει.

Ο μοναχός σκέφτηκε ότι οι συνταξιδιώτες του θα έφευγαν την ώρα εκείνη απο το χωριό και αν δεν έκανε γρήγορα θα απομακρύνονταν πολύ. Όμως, δεν μπορούσε να συνεχίσει το δρόμο του αφήνοντας τον βοσκό στη τύχη του ύστερα απο την φιλοξενία που του είχε προσφέρει. Έτσι αποφάσισε να μείνει, ώσπου και οι δύο κατάφεραν να μαζέψουν πάλι το κοπάδι.

Έτσι πέρασαν τρεις μέρες. Μετά, πήρε πάλι το δρόμο όσο πιο γρήγορα μπορούσε μήπως προλάβει τους συντρόφους του.

Ακολουθώντας τα ίχνη τους, έφτασε σ' ένα αγρόκτημα για να προμηθευτεί νερό.

Μια γυναίκα του έδειξε που ήταν το πηγάδι και ζήτησε συγγνώμη που δεν μπορούσε να τον βοηθήσει γιατί δούλευε στη σοδειά....Ενώ ο μοναχός πότιζε  τα μουλάρια του και γέμιζε τα ασκιά του με νερό, η γυναίκα του εξήγησε ότι, μετά το θάνατο του άντρα της, δυσκολευόταν πολύ εκείνη και τα παιδιά της να μαζέψουν τη σοδειά προτού χαλάσει.

Ο άνθρωπος κατάλαβε ότι η γυναίκα δεν θα τελείωνε τη συγκομιδή εγκαίρως, ήξερε όμως ότι αν έμενε να τη βοηθήσει θα έχανε τα ίχνη και δε θα βρισκόταν στο Βαάλι όταν θα έφτανε στην πόλη ο Βούδας.

"Θα τον δω λίγες μέρες αργότερα" σκέφτηκε, αφού ήξερε ότι ο Βούδας θα έμενε μερικές εβδομάδες στο Βαάλι.

Η συγκομιδή πήρε τρεις εβδομάδες, κι όταν τελείωσε η δουλειά, ο μοναχός συνέχισε την πορεία του.

Στο δρόμο έμαθε ότι ο Βούδας δεν βρισκόταν πια στο Βαάλι κι ότι είχε φύγει για ένα άλλο χωριό, βορειότερα.

Ο μοναχός άλλαξε πορεία και τράβηξε προς το άλλο χωριό.

Θα είχε φτάσει εγκαίρως, έστω και μόνο για να τον δει, αν στο δρόμο δεν αναγκαζόταν να σώσει ένα ζευγάρι γερόντια που τους είχε παρασύρει το ποτάμι και δίχως τη βοήθειά του θα είχαν πνιγεί σίγουρα. Όταν οι γέροι συνήλθαν, ξαναπήρε το δρόμο του ξέροντας ότι ο Βούδας θα συνέχιζε το ταξίδι.....

Είκοσι χρόνια πέρασε ο μοναχός ακολουθώντας τον Βούδα.....κάθε φορά που τον πλησίαζε, κάτι συνέβαινε και καθυστερούσε. Πάντοτε βρισκόταν κάποιος που είχε ανάγκη και δίχως να το ξέρει έκανε τον μοναχό να χασομερήσει.

Τελικά, έμαθε ότι ο Βούδας είχε αποφασίσει να πάει να πεθάνει στη πόλη όπου γεννήθηκε. "Αυτή τη φορά" είπε μέσα του, "είναι η τελευταία μου ευκαιρία". "Αν δεν θέλω να πεθάνω χωρίς να έχω δει τον Βούδα, δεν μπορώ να αποσπαστώ απο την πορεία. Τώρα τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό απο το να δω τον Βούδα πριν πεθάνει. Ύστερα θα έχω χρόνο να βοηθήσω όλους τους άλλους". Και με το τελευταίο μουλάρι του και ελάχιστες προμήθειες ξανατράβηξε το δρόμο του.

Μια μέρα προτού φτάσει στο χωριό, έπεσε σχεδόν πάνω σ' ένα πληγωμένο ελάφι, στη μέση του δρόμου. Το φρόντισε, του έδωσε νερό και κάλυψε τις πληγές του με φρέσκο πηλό. Το ελάφι λαχάνιαζε προσπαθώντας να ανασάνει με δυσκολία, ο αέρας δεν του έφτανε. "Κάποιος πρέπει να μείνει μαζί του" σκέφτηκε, "για να μπορέσω να συνεχίσω τον δρόμο μου". Μα δεν υπήρχε κανένας εκεί.

Με μεγάλη τρυφερότητα, έβαλε το ζώο κοντά σε κάτι βράχια, για να συνεχίσει την πορεία του. Του άφησε νερό και φαγητό κοντά στο στόμα του και σηκώθηκε να φύγει. Έκανε μονάχα δύο βήματα όταν κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να παρουσιαστεί μπροστά στον Βούδα γνωρίζοντας, στο βάθος της καρδιάς του, ότι είχε αφήσει μόνο του ένα ανυπεράσπιστο ετοιμοθάνατο.....έτσι, ξεφόρτωσε το μουλάρι και έμεινε εκεί να φροντίσει το ζωάκι. Ξενύχτησε δίπλα του σαν ήταν παιδί. Του έδινε νερό στο στόμα και του έβαζε κρύες κομπρέσες στο μέτωπο.

Τα ξημερώματα, το ελάφι είχε συνέλθει. Ο μοναχός σηκώθηκε, κάθισε σ'ένα απόμερο σημείο και έκλαψε....τελικά, είχε χάσει και την τελευταία του ευκαιρία. "Τώρα πιά ποτέ δεν θα σε δώ" είπε με δυνατή φωνή.

"Μη συνεχίζεις να με ψάχνεις" του είπε μια φωνή πίσω του. "Ήδη με βρήκες".

Ο μοναχός γύρισε πίσω και είδε το ελάφι να κυκλώνεται απο φως και να παίρνει τη στρογγυλεμένη μορφή του Βούδα.

"Θα με έχανες αν με άφηνες να πεθάνω απόψε τη νύχτα, για να έρθεις να με βρεις στο χωριό μου.....κι όσο για τον θάνατό μου, μην ανησυχείς. Ο Βούδας είναι μέσα σου".

 

 

 

Απο το βιβλίο του Χ. Μπουκάι "Να σου πω μια ιστορία"